Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Kellerbier, Zoigl, Apfelwein en wijn

Posted by Treinjan op 10/10/2016

Oktober 2016

Zaterdagmorgen gaat het wederom naar Utrecht om daar de ICE naar Frankfurt te nemen, dat is al de vierde keer dit jaar. Nog voor Montabaur komen we tot stilstand, er zijn “Personen im Gleis” gemeld en de SFS (Schnellfahrstrecke) is geblokkeerd. Na ongeveer drie kwartier wordt de lijn weer vrijgegeven en kan de (Nederlandse!) machinist laten zien wat zo’n snelheidsmonster vermag. Mijn aansluitende trein naar Neurenberg stond achter ons op de SFS, dus die aansluiting is geen probleem (ik stap op FFM Flughafen Fernbahnhof over, daar gaat dat op hetzelfde perron). Mijn aansluiting in Neurenberg daarentegen is natuurlijk allang weg, dus arriveer ik uiteindelijk een uur later dan bedoeld op mijn bestemming, Hersbruck in Mittelfranken (ja inderdaad, van de Hersbrucker hop). Avondeten in het hotel met een pul Hersbrucker Kellerbier van de lokale brouwerij, Bürgerbrau (Deinlein). Smaakt ook heel goed bij de Krautwickel, dat is een koolblad gevuld met goed gekruid gehakt, daarbij aardappelpuree en salade. ’s Avonds maak ik op mijn kamer het verslag van het Borefts bierfestival af, daar was ik de hele week nog niet aan toegekomen.

dscn2157Zondagmorgen een beetje uitgeslapen en uitgebreid ontbeten, dan een stadswandeling onderbroken door Kaffee mit Kuchen. De oude stadskern van Hersbruck is de moeite waard, grotendeels autovrij of -arm, diverse fraaie oude panden. Bij veel huizen is nog te zien dat de zolders gebruikte werden voor het drogen van de hop. Middageten bij een andere Gasthof even verderop in de straat, Rehbraten met Spätzle, Preiselbeeren en rode kool, erbij dunkles Weizenbier van Gutmann uit Titting. Dan na een tussenstop op mijn kamer met een sneltrein naar Bayreuth. Daar wandel ik op mijn gemak naar de Maisel-brouwerij om het nieuwe “Maisel and friends / Liebesbier” te bekijken. Opzij van de oude brouwerij, al sinds jaren in gebruik als museum, is een Gasthausbrauerei gebouwd, met behoorlijk veel zitplaatsen, zeker als het mooi weer is. Achter glas staat een RVS brouwinstallatie van Kaspar Schulz die gebruikt wordt voor de speciale bieren. De bierlijst is uitgebreid en internationaal, maar ik beperk me tot eendscn2149 proefplankje met vijf produkten van de kleine installatie, twee pale ales, een IPA-Weizen, een IPA en een porter. Vijf glaasjes van nominaal 0,1 liter, maar ruim ingeschonken zodat 6 euro een heel acceptabele prijs is. Als ik de prijzen van andere bieren uit Franken bekijk, is duidelijk dat de bierprijzen hier zeker naar Fränkische maatstaven behoorlijk hoog zijn. Het menu draait om zaken als burgers en pulled pork, niet echt mijn ding en ook aan de prijzige kant, ik laat het daarom bij het proefplankje en ga terug naar Hersbruck. Avondeten bij een Italiaans eethuisje dat me was opgevallen door hun bierleverancier: Bruckmüller uit Amberg. Dat betekende dus Kellerbier bij de gnocchi!

De maandag is een feestdag in Duitsland (Tag der deutschen Einheit). Na een stevig ontbijt neem ik de trein naar Weiden in de Oberpfalz, waar vele mensen met mij wachten op de stoptrein van de Oberpfalzbahn naar Windischeschenbach. Daar aangekomen loopt de trein vrijwel leeg en is het de gereedstaande bus die wederom zeer vol wordt.  De bus brengt ons naar Neuhaus an der Waldnaab, het deel van Windischeschenbach aan de overkant van de rivier. Drie oktober is het in Neuhaus de Tag der Kommunbrauer, alle Zoiglstuben zijn tegelijk geopend. Ik begin bij Bahler, waar ik gemakkelijk een zitplaats in de Stube vind met een vrij hard-bittere Zoigl plus een Breze met kaas. Het is alweer een paar jaar geleden dat ik hier was, de bierprijs is onderhand iets gestegen: € 2,20 voor een halve liter (!). Daarna kijk ik wat rond, de brouwerij is helaas niet open, dan naar Kack’n waar het erg druk is. Misschien dscn22191vanwege het bier, dat hier slechts twee euro kost en aanmerkelijk zachter en fruitiger smaakt. Dan is Teicher aan de beurt, waar ik ook weer probleemloos kan aanschuiven aan een tafel voor nogmaals een wat milder gehopte Zoigl en weer een broodje, nu met Streichwurst. Al gauw komt er een goed gesprek op gang, hoewel iedereen ergens anders vandaan komt, zoals dat ook hoort in een Zoiglstube. Op de Marktplatz staat ook nog een kraam met diverse toeristische folders en boekwerken over de Zoigl en de Oberpfalz, ik schaf nog wat te lezen aan. Laatste bier is dan bij Sausewind, een heel doordrinkbare versie, met name omdat deze iets minder koolzuur bevat. Vervolgens met een aanmerkelijk legere bus omlaag naar het station en per trein via Weiden terug naar Hersbruck. Nog een kop thee om de vochthuishouding alvast een beetje in balans te brengen, dan nog wat foto’s maken in de stad, het weer is wat verbeterd, het blijft nu droog en de zon schijnt zelfs zo nu en dan. Het avondeten (in mijn hotel) is wederom Rehbraten, nu met Kloß en gemengde groenten – en natuurlijk Preiselbeeren, het Hersbrucker Kellerbier past ook hier goed bij.

Dinsdagmorgen de koffer weer inpakken en met paraplu op naar het station. In Neurenberg is er dan tijd voor een kop dscn2163koffie, dan in een tamelijk rustige ICE naar Frankfurt. Het was mijn bedoeling eerst nog een boodschap te doen en daarna naar m’n hotel te gaan, maar  wederom was er een “Person im Gleis”. Dus schema omgedraaid en eerst naar Frankfurt-Griesheim om in te checken. Daarna alsnog naar Hanau-West voor een bezoek aan “Main-Genuss”, de winkel van Kelterei Stier uit Maintal. Een fles appelwijn met mispels gaat mee, alsmede een boek en een potje appel/kweepeergelei. Voor de avondmaaltijd ga ik weer naar Schuch’s restaurant in Praunheim, waar ik een appelwijn proef die niet deel uitmaakt van het proefplankje, namelijk een cuvee van Goldparmäne en Trierer Weinapfel, erg lekker. Ook het hoofdgerecht is bijzonder, Hackfleisch in een calvados/appelmosterdsaus met aardappel/appelkroketten (formaat golfbal) plus een salade. Ook zeer geslaagd, net als het toetje, stoofappelijs. Schuch’s verkoopt enkele van zijn appelwijnen ook in kwartliterflesjes, handig voor de meeneem. Terug op mijn hotelkamer gaat dan de fles appel/mispelwijn nog open, goed gekoeld, want in alle kamers van dit hotel zit een keukenblokje met koelkast. Heel anders dan de appelwijn daarnet bij Schuch’s, maar ook zeer de moeite waard.

Woensdag start zonnig maar zeer fris, tijd om de extra voering in mijn jas te ritsen en een sjaal om te doen. Wat inkopen in de stad, met tussendoor natuurlijk K & K. Het middageten is vandaag gewoon een broodje kaas van een bakker. Dan met een dieseltreintje vanaf Frankfurt-Höchst omhoog de Taunus (het Mittelgebirge direct ten noorden van de stad) in, naar Königstein, het al wat oudere treinstel moet er op het laatst hard aan trekken. In Königstein neem ik een bus richting Kronberg wat naar het oosten. In het Krontal stap ik uit, maak een wandelingetje en bezoek de Getränkehandel van Kelterei Herberth. Je kunt enkele eigen produkten proeven, zowel ciders als sappen, daarnaast verkopen ze ook veel produkten van conculega’s, plus een heleboel waters, frisdranken, bier, wijn en gedistilleerd. Ik koop een enkele fles appelwijn en zet dan de busrit voort. Vanaf Kronberg gaat het dan weer per S-Bahn terug naar Frankfurt. Avondeten in de Homburger Hof, een restaurant in Eckenheim, weer een van die plaatsjes die ooit door Frankfurt zijn “ingelijfd” (eingemeindet). Dit restaurant heeft een ruime keuze aan appelwijnen van verschillende producenten op de kaart staan, daaronder ook een zelf gemaakte. Men biedt een uitgebreide proeverij aan:

  • Apfelsecco van Kelterei Nöll
  • Braeburn sortenrein (Nöll)
  • Jonagold sortenrein (Nöll)
  • Cox orange sortenrein (Nöll)
  • Schöner von Boskoop sortenrein (Nöll)
  • Appelrosé (met Johannisbeeren, rode bessen) van Kelterei Höhl
  • Meisterschoppen naturtrüb van Kelterei Rapp
  • Selbstgekelterte Apfelwein van de Homburger Hof
  • Appeldessertwijn met kweepeer (HS Apfelmanufaktur Rüsselsheim)
  • Appeldessertwijn gerijpt op whiskyvat (HS)
  • Appelbrandewijn, gestookt van de eigen appelwijn.

Als je er wat voor over hebt, dan krijg je ook wat. Erbij de Apfelbraten en natuurlijk water tussendoor. Het lukt me om op eigen kracht thuis te komen, wat minder eenvoudig is dan het lijkt, omdat een deel van het U-bahn-traject met de bus moet (SEV: Schienen Ersatz Verkehr).

Donderdag is weer reisdag: eerst naar Frankfurt Hbf, daar koffie drinken, dan per ICE naar Basel SBB, IC naar Olten, IR naar Burgdorf. Bij het avondeten nog wat appelwijn met mispel, het restant van de grote glazen fles van Kelterei Stier is meegereisd in een PET-flesje waar eerst mineraalwater in zat.

dscn2178Vrijdag ga ik in Zwitserland nog even verder met de appelwijn, die hier meestal met “Suure Most” wordt aangeduid, appelsap is Süssmost (most dan uitgesproken als “moscht”). Het kanton Thurgau in het noordoosten van Zwitserland, grenzend aan de Bodensee, is het mostproducerende gebied van Zwitserland. Met de trein naar St. Gallen en dan met de bus verder richting Arbon aan de Bodensee. In Stachen stap ik uit, bijna voor de deur van Mosterei Möhl, maar ik ga eerst eten in een restaurant in de buurt dat het “Saft vom Fass” van Möhl op de kaart heeft staan. Möhl lagert zijn appelwijn in houten vaten en versnijdt de wijn daarna met wat appelsap, waardoor het “Saft” niet te zuur en niet te zwaar wordt (4 vol%). De beugelfles (halve liter) wordt even op de kop gehouden (dit is de ongefilterde versie) en dan geschonken in een aardewerken beker, grijs met blauwe beschildering, hetzelfde type aardewerk als de Bembels uit Hessen. Combineert goed met de voortreffelijke maaltijd, Bündner Gerstensuppe gevolg door lamfilet met spätzle en een bizondere groentenmix. Een blik in de Speisekarte leert dat het hier niet goedkoop is, maar het Mittagsmenue heeft een uitstekende prijs/kwaliteitsverhouding. Daarna wandel ik terug naar de Mosterei waar het een komen en gaan is van tractoren met aanhangers vol appels (en peren), de oogst is in volle gang. De drankenhandel is behoorlijk goed gesorteerd op biergebied, Zwitsers en buitenlands, maar ik ben hier voor de eigen produkten. Het Saft vom Fass is er gefilterd en ongefilterd (en trouwens ook alcoholvrij), in vier verpakkingsvormen: glazen fles 33 cl met kroonkurk, halve liter beugel, liter met schroefdop plus anderhalve liter petfles. Verder is er nog een bizonder produkt, Cuvee Jean-Georges, een Apfelschaumwein gemaakt volgens de traditionele methode, dus met degorgement en nagisting op fles, 7 vol % in champagnefles. Daarnaast worden hier nog een heel stel sappen en Schorles geproduceerd. Op de terugweg konstateer ik bij de Migros in St. Gallen dat ze rekening met mijn komst gehouden hebben, de plakken chocolade zijn in de aanbieding.

Zaterdag komt dan de Zwitserse wijn nog bescheiden aan bod. Via Solothurn en Biel gaat het naar Ligerz aan dedscn2207 Bielersee, een fraai wijndorpje met veel oude huizen en gebouwen. Het plaatselijke wijnbouwmuseum, alleen open op zaterdag- en zondagmiddag, is klein maar wel interessant. Er gaat tegenover het SBB-stationnetje ook nog een Standseilbahn omhoog, vanuit de cabine heb je een fraai uitzicht, zij het minder fraai dan zou kunnen want het is erg nevelig weer en er vallen ook wat druppels. Een kleine verplaatsing terug richting Biel brengt me naar het volgende wijndorp, Twann. Hier is een Vinothek vlakbij het station waar je wijnen uit de streek kunt proeven en kopen. ik beperk met tot het proeven van twee witte wijnen, een Ligerzer chasselas (Gutedel) en een glaasje Nobling, een kruising van Gutedel en Sylvaner, vooral de laatste is heel mooi. ’s Avonds staat er raclette op het programma, maar daar drinken we thee bij, bij fondue en raclette drink je het best een warme drank.

dscn2208Zondagmiddag eten in een restaurant in de heuvels ten noorden van Burgdorf.  Landgasthof Hirschen laat samen met twee andere nabije  restaurants een bier brouwen bij brouwerij Felsenau in Bern, de Eibe Trunk, een ongefilterd lichtblond bier dat zeker als aperitief goed smaakt. Bij het eten, Rehpfeffer met spaetzle, spruitjes, rode kool, kastanjes, stoofpeer en Preiselbeeren, zou een krachtiger en wat donkerder bier ongetwijfeld gesmaakt hebben, maar verder staat er alleen wijn op de kaart. Ik heb wel een paar slokjes van de Sauser (Federroter) die mijn zus dronk geproefd, dat had ook gekund. Na deze copieuze maaltijd (er was ook pompoensoep, Limette Halbgefrorenes en koffie) was een kleine wandeling voor de spijsvertering een goed idee, het weer werkte mee want de zon kwam zowaar even door. Ten bewijze dat de Coop supermarkten (althans de grotere filialen) een behoorlijke bierkeus beginnen te krijgen had mijn zus een fles Punk IPA van Brewdog meegebracht, dus die kon mooi dienen als aperitief voor de avondmaaltijd (een eenvoudige broodmaaltijd overigens). Later die avond nog het 33cl flesje ongefilterde Saft vom Fass uitgeschonken dat ik vrijdag had meegenomen, nu in een glas zodat kleur en troebeling te  zien zijn. De zurigheid valt nu meer op dan vrijdag bij het eten, ik vermoed dat deze appelwijn in onversneden vorm inderdaad wel erg zuur zou kunnen zijn.

Maandag gsat het in een rustig tempo naar huis. Van Basel tot Keulen houdt het “Zwitserland-gevoel” nog aan, want ik leg dit traject af in een Eurocity met SBB-wagons. De maximum toegelaten snelheid is daarmee ook de werkelijke maximumsnelheid: 200 kpu (benoorden Keulen gaat de ICE ook niet sneller).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s