Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Bier, boot, trein en wijn

Posted by Treinjan op 29/06/2013

van Wikimedia Commons

Knochenhaueramtshaus

Rondreis CH en D, juni-juli 2013

Donderdagmorgen via Amsterdam en Hannover naar Sehnde, waar mijn tijdelijk verblijf staat. De NS levert de trein op tijd in Bad Bentheim af, maar de DB probeert weer om me de overstap in Hannover te doen missen, wat ze net niet lukt. Het is zonnig en warm als ik in Sehnde aankom, maar als ik een uurtje later doorrijd naar Hildesheim wordt het zeer donker. Ik bekijk daarom de voorzieningen op het station uitgebreid en wandel de stad in als de laaste druppels vallen. Deze stad is (alweer) zwaar beschadigd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, maar diverse delen zijn fraai heropgebouwd of gereconstrueerd. In zo’n reconstructie gebruik ik de avondmaaltijd: het Knochenhaueramtshaus (zetel van het slagersgilde) is opnieuw gebouwd in de tweede helft van de jaren tachtig, nadat het in maart 1945 volledig vernietigd was, tussentijds had er iets heel anders gestaan. Einbecker heeft hier heel wat uitschenkpunten, maar dit restaurant heeft een specialiteit, het Amtshausbier, de ongefilterde versie van het Einbecker Pils, hoppig en fruitig. Daarna woon ik een koncert bij in de Michaeliskirche (Unesco Werelderfgoed). Oude en nieuwe muziek voor blazers en orgel wordt op diverse plekken in de kerk gespeeld om zo gebruik te maken van de klankmogelijkheden van dit bizondere gebouw.

Vrijdag even rondgekeken in Sehnde, daarna koffie drinken en ook wat rondkijken in Hannover. Voor het middageten neem ik de trein naar Peine, waar brouwerij Härke gevestigd is. De Ausschank ligt direkt voor de brouwerij, vanuit het restaurant heb je zicht op het brouwhuis. De pils is in orde maar niets bizonders, het donkere bier vind ik een stuk interessanter, met geroosterde mout, (pure) chocola, rood fruit en een wat uitdrogend bittertje. Dan met een omweg weer naar Hildesheim voor een nadere stadsbezichtiging. De beroemde Dom (ook Unesco Werelderfgoed) sla ik over, die wordt tezamen met de omringende gebouwen grootscheeps gerestaureerd/gerenoveerd. Avondeten in hetzelfde restaurant als donderdag, dit vanwege het bier.

Zijgevel residentie vanuit de tuin

Zijgevel residentie vanuit de tuin

Zaterdag reis ik via Hannover door naar Würzburg. Ditmaal arriveert de trein zelfs voor tijd, zodat ik probleemloos de aansluitende bus naar Randersacker haal, een wijndorp aan de Main. Na inchecken weer terug naar Würzburg voor een bezoek aan de Residentie, het voormalige paleis van de Fürstbischofe, de bisschop van Würzburg  was ook wereldlijk heerser, zoals bijvoorbeeld ook in Bamberg het geval was (tot Napoleon er een eind aan maakte). Ook een rondleiding door de Hofkeller, gelegen onder delen van de residentie, de wijnmakerij behoorde altijd al toe aan de staat, nu dus het Bundesland Beieren, natuurlijk krijgen we ook wat te proeven. Avondeten in Randersacker met vanzelfsprekend plaatselijke wijn (plus water).
Zondag doe ik rustig aan. Eerst wat uitslapen, dan een overvloedig ontbijt, daarna nog weer een bezoekje aan Würzburg, mijn dagkaart van zaterdag (sowieso al goedkoper dan 2 enkeltjes) is ook op zondag geldig. Eerst Kaffee mit Kuchen, dan een bezoekje aan de Dom, ook nog een rit met de stadstram om het traject dat ik dit voorjaar vanuit de trein tussen Würzburg en Lauda had gezien eens nader te bekijken, er zit een behoorlijk spectaculair hoogteverschil in. Eind van de middag in Randersacker wijn proeven bij een Weingut dat alleen in het weekend open is, een beetje als een Hecken/Besen/Rädlewirtschaft, of als een Zoiglstube. Beperkt menu, niet duur, zeer lekkere wijn. De prijs voor een Schoppen (kwartliter, de standaardhoeveelheid) ligt rond of iets boven de 3 euro. In een restaurant liggen de wijnprijzen meest ongeveer een euro hoger.

Uitzicht op wijngaard vanuit hotelkamer

Uitzicht op wijngaard vanuit hotelkamer

Maandag na weer een uitgebreid ontbijt (maar niet zo luxe als op zondag) wederom een bezoekje aan Würzburg. Een boekwinkel voor een boek over bier (!), dan de winkel van het Juliusspital voor wijn, wijngelei, iets “Hochprozentiges” en een boekje over het Spital, een stichting die medische en sociale zorg biedt sinds 1579 en ondermeer gefinancierd wordt met wijnbouw. Terug in Randersacker een goede maaltijd in een restaurant met nog weer een andere lekkere wijn uit het plaatsje. Dan een bezoekje aan de wijnwinkel onder  m’n hotelletje (nog een flesje en een potje gelei), daarna een korte rustpauze. Wat later in de middag (nadat er een regenbui is overgetrokken) een rondwandeling door de oude kern en een bezoekje aan een Weingut. Ik koop er geen wijn, maar wat sterker spul, als ik het op mijn rug ga meesjouwen dan wel achter me aan moet trekken (trolleykoffer) neem ik liever “wijnconcentraat” mee (de gekochte flesjes wijn hebben Zwitserland als bestemming).
Dinsdag pak ik koffer en rugtas weer in en reis via Frankfurt en Basel naar Burgdorf in het Emmental. Vanaf Frankfurt wederom met vertraging, maar uiteindelijk haal ik alle aansluitingen, zij het net.

Dinsdag eind van de middag arriveer ik op m’n bestemming in het Emmental. Avondeten met familieleden in een veganistisch restaurant in Bern. De keuze van mijn nichtjes, maar ze blijken er behoorlijk bier te schenken en het eten gaat van goed eetbaar tot heel lekker. Ik proef nog een voor mij nieuw bier, het Bärner Weizen van lokale brouwerij Felsenau, een goed klassiek Hefeweizen.
Op woensdag doe ik even rustig aan en consumeer geen alcohol. Wel kan de chocoladevoorraad weer op peil gebracht worden dankzij diverse aanbiedingen.

Oud en nieuw

Oud en nieuw

Donderdag kan ik mooi twee liefhebberijen combineren: treinkilometers vreten en bier proeven. Via Burgdorf – Olten – Zürich – Wil reis ik naar Nesslau-Neu St. Johann in het Toggenburger land (kanton St. Gallen), voor middageten en drie bieren bij Brauerei St. Johann (klemtoon op de laatste lettergreep). Aan een al oude Gasthof is vorig jaar een modern gedeelte toegevoegd met daarin ondermeer een brouwerij. Bij het zeker naar Zwitserse maatstaven zeer betaalbare middagmenu proef ik Helles (hoppig), Frühlingsbier (milder gehopt en wat sterker, doet wat aan een meibock denken) en Weizen (citrusfruitig). Alle bieren per 0,2 liter in hetzelfde model glas. Prettig is ook dat de bediening meedenkt over de volgorde van de bieren.

Daarna met een kleine omweg naar Rorschach aan de Bodensee. Even rondkijken bij het havenstation, waar de perrons begrensd worden door winkels/horeca aan de stadszijde, en door de kade aan de meerzijde. Dan naar de Kornhausbrauerei gewandeld, een brouwerij met daarbij een bar die elke weekdag aan het eind van de middag open gaat. Etenskeuze is beperkt, brood, worst en Flammkuchen. De bierlijst is langer, deze dag 8 (acht !) bieren, proeven is mogelijk vanaf 0,1 liter. Op die manier kan ik er vier proeven, Märzen (had ook Export kunnen heten), Honig (met duidelijke honingsmaak, tamelijk zoet), Weizen (vooral citrus met een vleugje banaan) en de topper voor mij, een uitstekend Schwarzbier. Vrijwel alle bieren bevatten rond de 5 % alcohol, worden ook allemaal in eenzelfde glasmodel geschonken, naar keuze 0,1 / 0,3 / 0,5 liter. De terugreis begint op het nog iets dichterbij gelegen stationnetje Rorschach Stadt en leidt via St. Gallen – Olten – Burgdorf terug naar Oberburg.

Brouwsmidse

Brouwsmidse

Vrijdag weer even wat rustiger aan, met in de middag een bezoekje aan de Brauwerkstatt Jegenstorf, een eindje ten noorden van Bern. De brouwerij staat in een voormalige smederij, vandaar de naam Schmitte Bier. Een groot deel van de inboedel van de smidse is behouden gebleven, daarnaast staat een brouwinstallatie te glimmen (RVS met een beetje koper). Twee bieren op voorraad, een behoorlijk hoppig Helles en een naar mijn smaak interessanter Rotbier, met redeljk wat fruit en meer aromatisch hoppig, van dit bier neem ik nog een fles mee. Het treinstation van Jegenstorf (RBS-smalspoorlijn Bern – Solothurn) ligt op minder dan 200 meter afstand.
Zaterdag begint de dag zeer nat, wat niet uitnodigt om er op uit te gaan. De buienradar belooft evenwel verbetering zodat ik aan het begin van de middag toch op weg ga naar Sugiez in kanton Fribourg. Brasserie Haldemann heb ik hier enkele jaren geleden bezocht, deze was toen gevestigd in een schuilkelder (“Zivilschutzanlage”). Pas onlangs is Freddy Haldemann erin geslaagd een goede en vooral ruime lokatie in het dorp te vinden, schuin tegenover het station, vlak naast het Hotel de la Gare. Tussen brouwerij en hotel in ligt de Bar des Artistes, die elke vrijdag en zaterdagmiddag en avond als Brauereiausschank dient. Twee bieren van het vat, een Helles met een klein waasje en veel hop en een Amber met fruit, hop en mout. Sugiez ligt aan de TPF-spoorlijn (Neuchâtel -) Ins – Murten (- Fribourg).

Zondag is het weer aanmerkelijk verbeterd en dat komt goed uit. Met mijn zus en vrienden bezoek ik het Grosses BLS-Eisenbahnfest in Frutigen in het Kandertal. De Lötschbergspoorlijn viert dit jaar z’n honderdste verjaardag, aanleiding voor 2 grote feesten (het andere is in september op het zuidelijk deel van de lijn, de Südrampe) en nog enkele andere activiteiten. Aan de ene kant van het station vind je de historie, aan de andere kant de tegenwoordige tijd, allebei leuk en interessant vormgegeven. Het geheel is zeer goed georganiseerd, ook de pendelritten naar Kandersteg en terug met oud maar perfekt gerestaureerd materieel. Ik schaf ook een flesje BLS Tunnelwasser aan, enkele jaren gerijpt in de Lötschberg Basistunnel, gedistilleerd door Rugenbräu (Interlaken).

Maaltijd aan de Thunersee

Maaltijd aan de Thunersee

Daarna naar het huis van de vrienden voor een aperitief, vervolgens een visdiner aan de Thunersee. De wijnen voor het aperitief (Elbling) én bij de vis (Riesling-Sylvaner) komen allebei van de Thunersee, dat is een heel klein wijnbouwgebied, hoofdzakelijk 1 helling bij/in Spiez. Zeldzaam en lekker.
Maandag wat rondgereisd en een stukje gewandeld, geen alcohol genuttigd. Bizonder: de Cartoonweg bij Langnau bezocht, een korte wandelroute aan weerszijden van de Ilfis, een zijrivier van de Emme. Hier staan diverse cartoons langs het goed begaanbare pad opgesteld, dit jaar van de Duitse tekenaar Thomas Körner, beter bekend als TOM. Gelukkig ligt de route voor een groot deel in de schaduw, want het is behoorlijk warm. Leuk voor mij is ook dat de tweede helft direkt langs de spoorlijn voert.

Dinsdag is Raddampfer-dag. Eerst via Thun naar Interlaken Ost om met het DS Lötschberg naar Giessbach te varen. DS staat voor Dampfschiff, dat wil hier zeggen, raderstoomboot, er is er nog slechts 1 op de Brienzersee. In Giessbach met de Standseilbahn naar het hotel boven het meer, even rondkijken bij de waterval, dan weer omlaag en terug naar Interlaken, wederom met de Lötschberg. In Interlaken een korte rit naar het station West, daar op de Berner Oberland gestapt, een groot modern motorschip. Onderweg naar Spiez passeren we het DS Blümlisalp, de enige Raddampfer op de Thunersee. Korte stop in Spiez met bezichtiging van het Schloss en direkte omgeving, dan door naar Thun met de Blümlisalp, die iets groter is dan de Lötschberg en een zo mogelijk nog fraaiere inrichting heeft. Het restaurant voert de bieren van Rugenbräu uit Interlaken, het Zwickl smaakt uitstekend: hoppig-fruitig met een vleugje citrus. Een lekker glas bier in een prachtige zaal op een raderstoomboot, met fraai dan wel indrukwekkend (dreigende onweerswolken) uitzicht.

De machine van de Blümlisalp

De machine van de Blümlisalp

Woensdag is weer een regendag. Opruimen en alvast wat inpakken. Voor het middageten naar Burgdorf, naar restaurant Schützenhaus. De Burgdorfer brouwerij is onlangs naar een eigen plek verhuisd, de huisbrouwerij gaat verder onder de naam Brauerei Schützenhaus Burgdorf. Eerste eigen bier is Willybier (geserveerd in een Willybecher), amberkleurig en helder. Mout, iets caramel, beetje fruit, bescheiden gehopt, zeer doordrinkbaar bij de maaltijd. Verder hebben ze nog drie bieren van Burgdorfer op tap, Helles, Aemme (dunkel) en Weizen. Ik schaf in een winkeltje vlak bij het station ook nog het seizoensbier van Burgdorfer aan, Schwingerbier. De fles gaat diezelfde avond nog open. Diepbruin met een zweem rood, helder. Geur moutig met wat koffie, smaak gebrand moutig, pruimen/rozijnen, beetje koffie en vrij bitter. Na een paar slokken raak je gewend aan de gebrande smaak en komt het rode fruit meer door alsmede een vleug koffie/chocola (cappuccino?).

In Neustadt

In Neustadt

Donderdag verbetert het weer in de loop van de dag, terwijl ik via Olten en Mannheim naar Neustadt an der Weinstrasse in de Pfalz reis, ditmaal geheel zonder vertraging. Mijn hotel is in Hambach, een wijndorp dat tegenwoordig bij Neustadt hoort, dat vereist nog een korte busrit. Het hotel hoort bij de Hambacher Schloss Kellerei (Winzergenossenschaft). Na een rondwandelig door het plaatsje een eenvoudige doch voedzame maaltijd met vanzelfsprekend een lokale wijn plus als altijd water. Daarna nog even verder rondgekeken, alvorens me tijdig te ruste te begeven.
Vrijdagmorgen na een uitgebreid ontbijt met de bus (bushalte is direkt bij het hotel) naar het centrum van Neustadt voor een korte stadsbezichtiging en koffie. Neustadt ligt op de overgang van vlakte naar heuvels, het oude centrum met behoorlijk wat vakwerkhuizen, leuke straatjes en binnenhoven ligt nog net in de vlakte, buiten het oude centrum gaat het al snel omhoog (behalve aan de oostkant). De Pfalz is zeer vruchtbaar en heeft een vrij zacht klimaat, produceert dan ook veel groenten en fruit. Dat fruit wil nog wel eens in de distilleerketel belanden, net als wijn en restprodukten van de wijnbereiding: schillen en pitten leveren Tresterbrand (grappa / marc), de gistresten Hefebrand.
Dan terug naar het hotel en daarna per bus naar het Hambacher Schloss, op een uitloper van de heuvels hoog boven de vlakte gelegen, prachtig uitzicht. In het slot is een restaurant, waar ik de middagmaaltijd gebruik (natuurlijk weer met wijn en water), en een museum. Ik bekijk de tentoonstelling (zur Deutschen Demokratiegeschichte) en het slot uitgebreid. Vervolgens te voet afgedaald naar Hambach, het dorp nog nader bekeken, daarna een bezoek aan de Kellerei. Als ik vertel dat ik uit gewichtsoogpunt liever “concentraat” meeneem, komen er Weinbrand, Hefebrand en enkele likeuren op tafel. De keuze is moeilijk en ik moet me inhouden.
Avondeten bij weer een ander wijnbouwbedrijf dat een eigen Gasthof heeft, met natuurlijk hun eigen wijn. Hier in de Pfalz staat een “Schoppen” voor een halve liter, daarom is de standaardmaat “eine Halbe”, dus een kwartliter.
Zaterdag dan mijn bagage inclusief de aankopen zorgvuldig over koffer, rugtas en tas verdeeld en via Mainz, Keulen en Utrecht naar huis, wederom zonder vertraging. Tot bij Bonn steeds weer zicht op wijngaarden …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s