Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Ebbelwoi, Zoigl en Kellerbier

Posted by Treinjan op 16/08/2012

Wederom een rondreis door Duitse landen: een beginnetje in Hessen, dan de hoofdmoot in de Oberpfalz en afsluiten in Oberfranken.
De eerste etappe voert via Utrecht naar Frankfurt, om net als vorig jaar september nader kennis te maken met de Hessische Ebbelwoi (appelwijn, cider), daartoe heb ik weer twee andere Apfelweinwirtschaften bezocht. Vanwege de hoge temperaturen drink ik Sauer (Sauergespritztes), dat is cider met (koolzuurhoudend) bronwater, wat een wat minder zoete én minder alcoholische drank oplevert, ook maakt het beetje koolzuur de drank  wat verfrissender.

De volgende dag reis ik verder tot Neurenberg, waar ik de middagmaaltijd gebruik bij Schanzenbräu, met een glas Rotbier. Dan door via Altenstadt a/d Waldnaab (daar overstappen is handiger dan in Weiden) naar mijn bestemming, Windischeschenbach (kort Eschawo). Mijn huisbaas haalt me af van het station en serveert me meteen na aankomst Zoigl van de lokale Privatbrauerei Würth, daarna krijg ik mijn luxe appartement te zien, gelegen in het souterrain, dus lekker koel.
Na installeren en enkele boodschappen, een eerste glas Échter Zoigl bij Loistl, daarna een bij Gasthof Zum weissen Schwan, met nog een hapje eten. In de avond een soort Stammtisch in de tuin, ik begrijp zowaar ongeveer de helft van het gebezigde Oberpfälzisch. Het bier dat als spraakwater dient komt overigens uit Oberfranken.

Vrijdagochtend een beetje rommelen, nog een keer boodschappen doen, dan via Weiden naar Neustadt a/d Waldnaab, met een bezoekje aan de Werksverkauf van de kristalglasfbriek Nachtmann. Deze heeft enkele jaren geleden Spiegelau (van de set bierglazen van het EBBC) overgenomen en is sinds kort onderdeel van glasfabrikant Riedel. Het komt mooi uit dat vandaag op alle niet al afgeprijsde artikelen 20 % korting wordt gegeven. Vervolgens met de bus door naar het stadje Erbendorf, met een bezoek aan de winkel van Hausbrennerei Schraml, die diverse interessante vruchtendistillaten maakt, plus ook een lekkere Zoiglbrand en een zeer zachte Blutwurz. Er wordt door Schraml ook whisky geproduceerd, ondermeer een 10-jarige single grain, maar die is alleen op reservatie verkrijgbaar (en dan moet je nog maanden wachten). Dus beperk ik me tot enkele flesjes brand en likeur, plus een kruikje Zoiglbrand. Avondeten met Zoigl bij Zum Roud’n, de Zoiglstube op nog geen 100 meter van mijn FeWo.

Zaterdag wat uitgeslapen, boodschappen doen, ook een bezoekje aan de lokale schoenenwinkel. Ik heb hier al eens eerder schoenen gekocht, ze geven goede service en zijn niet duur. Na de koffie nog even rondgekeken in Eschawo, dan de nieuwe schoenen alvast een beetje ingelopen met de klim naar het andere deel van het stadje, Neuhaus. Nadat ik een beetje heb uitgepuft ga ik middageten (erg lekker) bij Gasthof Zum Waldnaabtal, natuurlijk met Zoigl (“Sausewind”), daarna nog een glas Zoigl bij Schoilmichl, de Neuhauser Stube van dienst van dit weekeinde. De Neuhauser Zoigl is in het algemeen wat lichter van kleur dan die in Eschawo (donkerblond in plaats van amberkleurig), qua smaak ontlopen ze elkaar niet zoveel. Alle zijn eerst en vooral variaties op het thema “hoppig”, daarna komen mout en fruit (gist) pas aan de beurt. Dan weer afgedaald naar Eschawo om wat rust te nemen. De avondboterham – met een pul Zoigl natuurlijk – neem ik in twee etappes tot me: eerste deel bij Zoiglstube Zum Posterer, daarna nogmaal bij Zum Roud’n/Da Roude.

De zondag begint met regen, maar dat duurt niet lang. Een kleine rondwandeling gevolgd door een rustige dag op het terras van mijn FeWo (FerienWohnung) of binnen, daar is het koeler. Lezen, van papier of van het computerscherm, dit verslag en andere teksten schrijven en wat plannen maken voor de komende week. De bierconsumptie beperkt zich deze dag tot tot 1 pul Zoigl bij Zum Roud’n.

Maandag is het weer wat minder, van tijd tot tijd wat regen, maar ook zonnige momenten. Trein naar Weiden, Kaffee mit Kuchen, wat rondkijken, middageten bij de Bräuwirt, een hotel-restaurant met eigen brouwerij. Goed eten, wel aan de wat prijziger kant. De heller en dunkler Zoigl smaken niet slecht. Dan per bus naar Eslarn, Rebhuhn-Zoigl (de tweede Zoigl gebrouwen in de Kommunbrauerei Eslarn) ingeslagen en terug met de bus tot Vohenstrauß. Even rondgekeken, de Weissbierbrauerei Behringer is zo te zien geschiedenis. In een souvenierwinkeltje vind ik nog flessen Zoigl van het Pirker Brauhaus, dus daar gaat er ook een van mee. Er is hier ook een Zoiglstube, d’Eisenbahn, in wat ooit het eerste Weisses Brauhaus ter plaatse was; Weisse verwijst naar het gebruik van heel lichtgekleurde mout, Luftmalz, dat wil zeggen luchtgedroogd, Braunbier was met zeg maar vuurgedroogde  mout gebrouwen en had dus kleur. Het interieur is geheel nieuw, maar je zou het niet zeggen, zo goed is de oude stijl getroffen. Het bier komt van een brouwerij maar is een speciaal brouwsel voor deze Stube, lekker, alleen wat veel koolzuur. Met de bus terug naar Weiden, dan per ALEX-sneltrein noordwaarts tot Marktredwitz. Met paraplu op naar  Gasthof Zum Goldenen Löwen, in het vroeger zelfstandige Dörflas. Fraai zeer oud interieur, lekker eten en wederom Zoigl, Dörflaser Ur-Zoigl, herkomst onbekend. Droog terug naar het station, maar in Eschawo heb ik de plu weer nodig.

Dinsdag met het Vogtlandbahn-boemeltje naar Altenstadt, vandaar met de bus richting Flossenbürg. Eerst door naar Silberhütte, het eindpunt van de lijn op ruim 800 meter hoogte (in de winter kun je hier langlaufen), dan terug naar Flossenbürg voor de lunch bij Zoiglstube Stromhias, met Mitterteicher Zoigl. Daarna net als 2 jaar geleden een bezoek aan het voormalige concentratiekamp, waar een nieuw deel aan de expositie is toegevoegd. Vervolgens terug naar Altenstadt waar precies nog tijd is voor een pul Windischeschenbacher Zoigl (van Loistl) in de Alter Pfarrhof. ’s Avonds nog de Rebhuhn-Zoigl uit Eslarn geproefd samen met mijn tijdelijke huisbaas. Heeft wel wat van een Weizen weg, niet zo vreemd, want naast gerstemout wordt dit bier gebrouwen met mout van spelt, emmer en eenkoorn, alle uit de tarwefamilie.

Woensdag een wat langere treinreis: via Schwandorf en Cham naar Arrach, voor weer een bezoek aan Bärwurzerei/Destillerie Drexler (zie Apfelwein, Bärwurz, whisky en bier), deze heeft inmiddels een tweede whisky uitgebracht, dus daarvan gaat een fles mee, plus nog een paar andere flesjes, meer dan ik er had uitgezocht, want je krijgt steeds nog een paar miniatuurtjes (1-borrel flesjes, 0,02 liter) kado. Dan terug tot Bad Kötzting, waar ik ook Liebl weer met een bezoekje vereer. Ook weer een fles whisky, dan een kruikje Gambrinus (een Bierbrand) en nog wat klein grut. Hier bij Liebl kun je werkelijk alles proeven wat ze in de winkel hebben, en dat is veel. Krijg trouwens ook hier weer een paar kleine flesjes erbij, altijd een verrassing wat ze nu weer in je tas stoppen. Vervolgens nog een bezoekje aan Brauereigasthof Lindner, voor een pul Helles en warm eten (goed en zeer betaalbaar), dan terug naar huis. De zuidelijke Oberpfalz is trouwens heel wat “bergachtiger” dan het noorden. Silberhütte, waar ik gister even was ligt net boven de 800 meter en de topjes eromheen halen krap 900 meter, de hoogste top nabij Arrach en Kötzting, de Grosser Arber, is bijna 1500 meter hoog. Maar in beide gevallen is het landschap het aanzien waard.

Donderdag is een wat rustiger dag. De ochtend is voor huishoudelijke werkzaamheden, ’s middags wandel ik naar het Geo-Zentrum an der KTB, de toren van de Kontinentale TiefBohrung. Deze hoge boortoren zie je telkens weer opdoemen als je in de omgeving van Eschawo bent, hoog tijd om er eens een kijkje te nemen, het is een klein uurtje wandelen. Net na mijn terugkeer valt er een stevige bui, maar het wordt snel weer droog, zodat ik nog even binnen kan wippen bij Loistl voor een glas Zoigl. Daarna nog een hapje eten, met water, want ik ben weer uitgenodigd door mijn gastheer om later op de avond in de tuin wat te komen drinken. Nu kan ik ook een (heel) kleine bijdrage leveren: de Rebhuhn-Zoigl alsmede de Zoigl-Brand van Schraml worden zeer gewaardeerd (en zijn voor de meeste aanwezigen nieuw).

Vrijdag is dan weer een Tour de Zoigl. Trein naar Wiesau, bus naar Falkenberg. Eerst een pul Zoigl bij Wolfadl, dan een bij Gasthof Zum roten Ochsen, een zeer oude Gasthof met historisch interieur. Beide bieren hebben dezelfde kleur, maar dat in de Gasthof is een stuk minder wazig. Natuurlijk eet ik er ook iets bij. Dan met de bus terug naar Wiesau, daarvandaan een andere bus naar Mitterteich. Als we het Kommunbrauhaus passeren zie ik dat de deur openstaat, dus ik ga even een kijkje nemen. Men verwacht een fotograaf en een journalist van een tijdschrift, dus ik laat het bij een kijkje. De installatie hier is een stuk groter dan bijvoorbeeld Neuhaus of Windischeschenbach en het gebouw is véél groter, want er is nog een heleboel vrije ruimte. Ik loop naar Lugert (Boozhaus) voor een pul van de Mitterteicher Zoigl. Wederom amberkleurig, helderheid zit tussen Wolfadl en Roter Ochsen in. Met de bus weer terug naar Wiesau, trein naar Altenstadt, bus naar Neustadt. Hier is Zoiglstube Waldhauser open, een oud gebouw met veel kleine ruimtes, goed gevuld. Hier de vierde Zoigl, als ik juist ben geïnformeerd komt deze van Schoilmichl, Neuhaus. Qua smaak de meest fruitige Zoigl van deze dag. Tenslotte met de bus weer terug naar Windischeschenbach.

Zaterdag is gewijd aan wat opruimen en de lokale Zoigl. Aan het eind van de ochtend weer omhoog naar Neuhaus en allereerst naar de Schafferhof. Het is vrij fris weer maar buiten zitten kan net, hoewel sommige mensen toch liever naar binnen gaan. De Zoigl is stevig gehopt, de bitterheid is aan de harde kant. Daarna naar Beim Käck’n waar het zeer rustig is, paar mensen binnen, paar mensen op de binnenplaats. De Zoigl is hier ook goed gehopt, maar zachter en met wat meer fruitigheid (citrus, iets abrikoos?). Vrijwel precies vijf jaar geleden heb ik hier voor het eerst kennis gemaakt met het verschijnsel Zoiglstube. Bij beide Stuben een hapje gegeten, zeg maar lunch in twee etappes.. Dan weer terug naar Eschawo. Aan het eind van de middag ga ik eten bij hotel Oberpfälzer Hof, de Zoigl daar wil nog wel eens naar het wrange neigen maar is nu prima in orde, hooguit iets teveel koolzuur. Wat later op de avond dan nog een bezoekje aan Fiedlschneider, ook hier bevalt de Zoigl goed. Thuisgekomen proef ik dan tot slot nog de Zoigl van het Pirker Brauhaus uit Pirk bij Weiden. In orde maar niets bizonders.

Zondagmorgen dan de koffer gepakt en het appartement verlaten. Daarna een stadsrondleiding die eindigt in het Kommunbrauhaus. Hier en daar vrij laag en vooral rond de ketels erg krap bemeten. Op de bovenverdieping, waar het koelschip staat, is het dan weer een stuk ruimer. Wie hier brouwt moet liefst niet al te lang en niet al te breed zijn! Daarna nog lunch met een pul Zoigl bij de Wolframstub’n. Het bier is duidelijk moutiger dan dat uit het Kommunbrauhaus, met rood fruit en iets van caramel. Ik neem afscheid van mijn gastheer die me nog naar het station brengt, reis via Hof – Lichtenfels – Bamberg naar Ebern, een leuk klein stadje net buiten Oberfranken maar nog binnen het VGN. Avondeten in de tuin van een Gasthof met een eclectische bierkeuze: enkele Kulmbacher bieren, Bitburger Pils (!) maar gelukkig ook diverse bieren van Hummel, Merkendorf. Goed eten trouwens.

Maandagochtend het stadje Ebern nader bekeken, kleine oude stadskern met gedeeltelijk bewaarde muur, inclusief een viertal muurtorens en een poorttoren. Diverse fraaie gebouwen rond de Marktplatz, zoals het oude Rathaus in vakwerkbouw. Aan het eind van de ochtend naar Bamberg, middageten bij Spezial met een pul Ungespundetes, goed gehopt. In de middag  een rit met het nieuwe materieel van de S-Bahn lijn 1 (voor geïnteresseerden: Reihe 442) met een kort bezoek aan Neurenberg. Terug in Bamberg nog het centrum in, avondeten met een pul Mahr’s U, die toch wel heel anders is dan die van Spezial, veel minder hoppig, eerder fruitig.

Dinsdag wederom naar Bamberg. Eerst een kop koffie, dan rondkijken op de bekende plekken. Middagmaaltijd bij Schlenkerla met een pul Kräusen, een versnijbier van vooral Lager en een beetje Märzen met een aangenaam (voor in de zomer) lager alcoholgehalte en een bescheiden rokerigheid. Daarna een tijdje genoten van het uitzicht op de stad vanaf de Michaelsberg (nog boven het voormalige klooster), dan door naar de Kaulberg maar Greifenklau is helaas gesloten, die zijn nog aan het bijkomen van de Laurenzikirchweih. Even langs de Wunderburg, daarna avondeten bij restaurant Eckerts, middenin de Regnitz (!). Goed eten en een korte maar ongewone bierlijst: Schlenkerla (Märzen), Huppendorfer Vollbier, Rittmayer Weizen, Ganställer Zwickelpils en Eckerts, het huisbier. Het laatste wordt gebrouwen door Isabella Straub (Drei Kronen, Memmelsdorf), is amberkleurig met een waasje, behoorlijk fruitig en moutig, zachtbittere nasmaak. De Zwickelpils lichtgeel, behoorlijk wazig en een stuk bitterder. Beide bieren vind ik interessant maar niet zo doordrinkbaar, met name de “pils” is wel erg vol van smaak.

Woensdag via Bamberg naar Bad Staffelstein, voor het Brauereifest aldaar. Er zijn liefst negen brouwerijen in deze gemeente, maar alle zijn in de “buitengewesten” gelegen, dus op behoorlijke afstand van het station. Nu kun je van bijna elke brouwerij een of twee bieren proeven, 1 brouwerij is niet aanwezig, daarvoor in de plaats is er een voormalige brouwerij (nu alleen nog restaurant) aanwezig met een eigen bier dat elders in de gemeente gebrouwen wordt. Aanwezig waren Adler-Bräu uit End, het restaurant dat een Schwarzbier laat maken bij: Hetzel uit Frauendorf, Wehrfritz-Geldner (Staffelberg-Bräu) uit Loffeld, Hennemann uit Stublang, Trunk uit Vierzehnheiligen, Thomann uit Wiesen, Metzgerbräu uit Uetzing, Reblitz uit Nedensdorf en Dinkel uit Stublang. Ik kende alleen Trunk, heb nu van al de andere aanwezige brouwerijen bier kunnen proeven. Dat lukte vooral omdat in de middag diverse engelstalige vrienden opdoken, want de bieren werden wel per Seidla (halve liter) uitgeschonken. Tussendoor het nodige gegeten en veel water gedronken, het was een warme dag. Al met al een mooie afsluiter van deze biervakantie.

Eén reactie to “Ebbelwoi, Zoigl en Kellerbier”

  1. Barry said

    Hi Jan Thanks for this more detailed report. Really glad you liked Charly’s place. It and he are gems! Heading for Forchheim next week. Should be interesting. Barry

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s