Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Franken – Oberpfalz – Anhalt

Posted by Treinjan op 16/11/2011

Toch nog een kleine rondreis door Duitsland. Eerst via Schiphol – Hannover – Würzburg naar Ebelsbach, nabij Bamberg. Ik overnacht in een voormalige Brauereigasthof op een paar minuten van het station Ebelsbach-Eltmann. Het bier komt van Göller uit Zeil, iets westelijker in het Maintal. Eenvoudig maar prima eten, mooie ruime kamer. De plaatselijke kerk staat vlak naast de Gasthof, met klokken die elk kwartier luiden, maar gelukkig niet tussen 22 en 7 uur.

Tijdens de eerste dagen van dit reisje staat de Brau in Neurenberg centraal.
Woensdag tref ik reeds op het station van Bamberg, waar ik moet overstappen, een heel stel bekenden uit de Nederlandse bierwereld. Naar Neurenberg, daar met de U-Bahn (metro) naar de Messe. Eerst – nu mijn smaakpapillen nog in vorm zijn – twee maal vijf bieren geproefd voor de verkiezing van de “Consumenten-favoriet” van de gouden medaillewinnaars van de European Beer Star competitie (meer hierover in Proeven op de Brau). Dan een tijdlang rondkijken, hier en daar wat folders verzamelen, steeds weer andere bekenden tegenkomen – het stramien is van voorgaande keren bekend. Daarna nog een tweede bezoek aan de proeverij, waar ik nog weer andere bekenden uit Duitsland tref en nogmaals vijf bieren proef. Vervolgens een bezoek aan de stand van Hans Carl, een uitgeverij met enorm veel bierboeken en -tijdschriften, waar ik ook iets aanschaf (het zal ook niet zo zijn). Dan een wat langer bezoek aan de stand van Weyermann, waar ik diverse bieren uit hun proefbrouwerij kan proberen, en de honger kan stillen met enkele Brezen. In de middag gaat het programma verder met rondkijken en zo nu en dan wat proeven, en wéér andere bekenden ontmoeten. Aan het begin van de avond terug naar Bamberg en in goed gezelschap eten bij Spezial, waar ik nogmaals het Festbier kan proeven (er is toch nog een brouwsel gemaakt), en daarna de Bock. De Rauchbock van Spezial is donkerbruin, helder, moutig, mild rokerig, niet erg bitter, behoorlijk doordrinkbaar. Dan terug naar Ebelsbach en meteen naar bed.

Donderdagmorgen wederom met de eerste trein na 9 uur via Bamberg naar de Messe. Weer met andere bekenden enkele stands afgelopen, dan een “tutored tasting” van 7 Amerikaanse bieren met interessante hoppen, georganiseerd door USAhops (Hop Growers of America). Zeer de moeite waard, goed verzorgd, en geheel gratis. Iets later is dan de prijsuitreiking van de European Beer Star competitie, waar Nederlandse brouwerijen, met uitzondering van Jopen, schitteren door afwezigheid, in ieder geval bij de prijzen, en denkelijk ook wel bij de inzendingen. Grote klapper is een Italiaanse brouwerij (del Ducato), die maar liefst zeven prijzen in de wacht sleept. Daarna verlaat ik de Brau, eet nog een klein hapje in Bamberg, en ben redelijk vroeg in de avond weer in mijn hotelkamer zodat ik ondermeer tijd heb om dit verslag bij te werken.

Waren woensdag en donderdag grijs en nevelig, vrijdag laat de zon zich weer eens zien. Ik verlaat Ebelsbach en stop in Bamberg mijn koffer in een kluis. Een rondwandeling door de stad, dan voor het middageten naar Bischberg, Zur Sonne. Het bockbier hier is goudkleurig en behoorlijk hoppig, het eten lekker als altijd. Als ik terug in Bamberg uit de bus stap bij de halte Deutsches Haus, naast Spezial, zie ik dat er een lading beukenhout is afgeleverd, er kan weer gemout worden.
Doorgelopen naar het station, en via Neurenberg naar Amberg in de Oberpfalz. Hier ben ik een paar jaar geleden ook al eens geweest, beviel toen goed. De stad heeft met vijf (of 6 ?) brouwerijen op circa 40.000 inwoners een brouwerijdichtheid welke die van Bamberg benadert. Hotel op nog geen 100 meter van het station, kamer aan de achterzijde en geen kerktoren vlakbij – dus nu moet ik zonodig weer een wekker gebruiken. Na een kleine stadswandeling avondeten in het Schießl Wirtshaus, een voormalige Brauereigasthof. Gevestigd in een prachtig gerestaureerd pand, drie eigen (?) bieren worden gebrouwen door Winkler, die trouwens zijn Ausschank even verderop in dezelfde straat heeft. Het is 11 november, Martinstag (Sint Maarten), dus staat er gans op het menu. Bij het eten Zoigl, amberkleurig, vrijwel helder, mild gehopt en érg doordrinkbaar. De bieren worden geschonken in eigen glazen, maar de viltjes zijn van Winkler.

Zaterdagmorgen niet al te vroeg met de trein naar Hersbruck, een stadje met een leuke oude kern, met bijvoorbeeld nog drie stadspoorten, steeds met een hoge toren erboven. Er is nog 1 brouwerij in de stad (Bürgerbräu), die lokaal zo te zien aan het aantal uithangborden een behoorlijk marktaandeel heeft, ik beperk me op deze tijd nog tot koffie.
Eind van de ochtend naar Neuhaus an der Pegnitz om te zien welke Ausschank van de Kommunbrauerei open is. Ik heb geluk, het blijkt Schaffer te zijn (familie Döth, Burgstraße  4), waar ik nog nooit eerder was. Het is er druk, maar ik vind toch makkelijk een plaatsje in de Zoiglstube (staat op de deur!). Het bier schuimt stevig bij het inschenken, maar bevat uiteindelijk niet zoveel koolzuur, waardoor het aan een Engelse (Best) Bitter doet denken.
Doorgereisd via Kirchenlaibach naar Weiden, voor een bezoek aan de goed gesorteerde stationsboekhandel (nee, geen boeken gekocht, wel een tijdschrift en een landkaart) en iets te drinken, daarna via Schwandorf terug naar Amberg. Voor het avondeten ga ik naar Kummert Bräu, een grote Brauereigasthof iets buiten het oude centrum. Bij het eten Hausbräu, een diep amberkleurig bier met een fijn waasje, moutig, fruitig en hoppig. Daarna nog de Urtyp, een lichtgekleurd Kellerbier dat iets troebeler is dan het voorgaande, met een duidelijke maar zachte hoppigheid en behoorlijk wat citruskarakter. Hoewel ik er niet bewust naar streefde passen de twee bieren goed bij hoofgerecht (wildzwijngoulash) en nagerecht (pannekoek met marmelade).

De zondag breng ik door in de stad Amberg. Een stadsrondwandeling, onderbroken door Kaffee mit Kuchen in een Konditorei, ook om even op te warmen. Er zijn veel minder toeristen dan in Bamberg, eigenlijk ten onrechte, deze stad is werkelijk zeer de moeite waard.
Middageten bij Brauereigasthof Bruckmüller. Eerst een Kellerbier, amberkleurig en licht wazig, voortreffelijke balans van mout, gist (fruit) en hop. Daarna nog een Falk Dunkles van de fles. Weizenbrauerei Falk is jaren geleden samengegaan met brouwerij Bruckmüller, die weer de voortzetting van een Franciskaner kloosterbrouwerij is. Diep bruin, met iets roods erin, klein waasje. Licht gebrande mout, rood fruit en een vleugje chocola, erg lekker. Dit bier is overigens geen Weizen, het bevat alleen gerstemout en is ondergistend, maar met nagisting op fles! Bruckmüller heeft als huiseigen Schnapps een vruchtendistillaat, Waldschrazl, van Liebl uit Bad Kötzting, waar ik afgelopen september was; ik neem een kruikje mee.
Ik zet de stadswandeling nog even voort, even langs m’n hotelkamer, dan naar de belangrijkste kerk van de stad, de Basilika St. Martin voor een orgelkoncert, de opbrengst is bestemd voor renovatie (of misschien zelfs nieuwbouw) van het orgel. Na het koncert (werken van J.S. Bach, Liszt en Widor) krijgen belangstellenden nog een rondleiding bij en (bijna) in het orgel, die kans laat ik me natuurlijk niet ontgaan.
Avondeten bij de Winkler Brauwirt, met een pul Zoigl. In hoeverre dit bier anders is dan dat bij Schießl kan ik niet zeggen, het komt qua smaak en mondgevoel (meer koolzuur) in ieder geval anders over, het uiterlijk is hetzelfde. Dan terug naar m’n hotelkamer, het is helder en de temperatuur is alweer onder nul.

Maandagmorgen na weer een heerlijk (en uitgebreid) ontbijt de koffer gepakt en weer op weg. Eerst de Alex (uit Praag) tot Neurenberg, dan de ICE richting Berlijn tot Jena. Koffer in een kluis en het centrum in. Middageten in een restaurant in het oude stadhuis (zeg maar de Ratskeller, maar deze heet niet zo), met Kostritzer Schwarzbier, dan een uitgebreide rondwandeling. In het centrum staat veel vaak niet geslaagde tot ronduit lelijke nieuwbouw, maar er is toch nog heel wat moois en/of leuks te vinden. Bovendien werkt het weer mee: zonnig, weinig nevel, weinig wind. Jena heeft twee Gasthausbrouwerijen, beide echter ver buiten het centrum, nu geen tijd voor.
Dan de reis voortgezet via Leipzig naar Magdeburg. Deze hoofdstad van Sachsen-Anhalt stond al jaren op mijn verlanglijstje. Ik kan met mijn treinkaartje nog met de tram naar m’n hotel.

Dindag rondgekeken in Magdeburg. Een stad met weer een heel ander karakter, doet me hier en daar denken aan Berlijn, aan Leipzig en aan Halle.  De stad maakt een ruime indruk door veel brede straten en veel groene en andere open ruimte. Hoewel de stad met zekerheid in 805 al bestond zijn er niet veel oude gebouwen, wat deels te wijten is aan twee grote rampen: de stad is tijdens de Dertigjarige Oorlog vrijwel geheel in vlammen opgegaan (inwonertal voordien circa 30.000, nadien 450). De tweede klap viel in januari 1945, aantal slachtoffers onbekend, maar: inwonertal in 1939  330.000, in april 1945 nog 90.000. Het weer werkt helaas niet mee, het is de hele dag grijs en nevelig, desondanks maakt de stad een goede indruk.
Op biergebied is het hier niet zo spannend: na enige tijd zonder een enkele eigen brouwerij is er sinds 2006 het Diamant Brauhaus in Magdeburg-Neustadt, waar ik de middagmaaltijd tot mij heb genomen. Het gebouw ligt wat naar achteren, waardoor het bij het verlaten van de tram niet meteen opvalt (de halte ligt toch echt pal ervoor!), en komt wat kantine-achtig over; de brouwketels staan achterin en zijn niet zichtbaar. Vast in het assortiment is Magdeburger Pils, dat ik eerder als een Helles zou betitelen: begint moutzoetig met wat fruit, dan een beetje hopbitter, met een vrij lange droog-bittere nasmaak. Het bier heet naturtrüb, maar is vrijwel helder. Ook het seizoensbier is vrijwel helder en amberkleurig: Weihnachtsbier, vooral moutig met wat fruitigheid. Beide bieren zijn aan de vlakke kant, niet bijster interessant.
De tweede brouwerij van Magdeburg, Schütte Bräu, dateert van 2009. De Ausschank in Magdeburg-Buckau is “Great die Bier Bar”, een Raucherbar, dus Not So Great. Toen ik de tekst Raucherbar op de deur zag staan was ik bijna omgekeerd, maar voor zessen was het nog zeer rustig en kon ik het wel enkele minuten volhouden. Er zijn drie bieren, pils, Schwarzbier en Edel, een licht koperkleurig bier, ongefilterd, en mooi aromatisch hoppig. In de zomer is er een Biergarten naast de kroeg, daar zal het wel niet zo stinken. Het bier als aperitief beschouwd, en met de tram teruggereden naar het centrum, Italiaans (en toevallig ook min of meer vegetarisch) gegeten met een glas Maisel Dunkelweizen.

Woensdag weer op weg naar huis, maar eerst nog een tussenstop in Hannover. Je wandelt in goed 5 minuten vanaf de Hauptbahnhof naar het Brauhaus Ernst August, gelegen in een niet bijster aansprekend modern gebouw. De hele stationsomgeving is tamelijk modern en niet direkt sfeervol, pas ter hoogte van het Brauhaus begint een aardig stukje Hannover, de omgeving van de Marktkirche. Elders staan nog wel meer fraaie gebouwen, maar ertussendoor veel tamelijk smakeloze nieuwbouw. Ook Hannover heeft het in WO II zwaar te verduren gehad.
Er is geen proefplankje, maar op verzoek brengt de serveerster me drie pullen met een centimeter (of twee) van de drie bieren op de tap, een ongefilterde Pils, een Weizen en het seizoensbier, een Kerst-/Winterbier. De Pils is wat moutig, wat fruitig, wat hoppig, spreekt me niet direkt aan, het Weizenbier gaat vooral richting citrus en past niet bij het grijze en gure weer. Het seizoensbier is een wat zwaarder Schwarzbier (5,6 vol%), diepbruin tot zwart, moutig met iets gebrands, redelijk wat chocola en een vleugje koffie plus nog redelijk wat hop, vooral goed bemerkbaar in de nasmaak. Daar lust ik wel een pul van (0,4 liter is hier de standaardmaat). Ondertussen wordt er gebrouwen, meer precies schept de brouwer de filterkuip leeg als ik aan het toetje toe ben. Vervolgens nog even in de stad rondgekeken, een tijdje genoten van een orgelbespeling in genoemde Marktkirche, dan terug naar het station en echt op huis aan.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s