Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Rondreis Duitsland april 2011

Posted by Treinjan op 19/04/2011

Ik vertrek woensdagmorgen uit een grijs en fris Leiden via Schiphol en Hannover naar een zonnig en vrij warm Goslar. Overnachten doe ik in een Gästehaus (B&B) net aan de rand van het centrum, zeer rustig gelegen en op loopafstand van vrijwel alles in deze fraaie oude vakwerkstad. Avondeten bij restaurant Wortmühle, met een pul Gose: uiterlijk een lichtgekleurde Hefeweizen, wazig, duidelijk zuurtje (zacht, melkzurig/fruitig) en een snufje zoutigheid/kruidigheid, heel weinig hop(bitterheid). Geserveerd in een pul met opschrift Spezialitätenausschank Wortmühle. De andere bieren op het menu komen van Brauerei Altenau (Harz).
De volgende dag begint zonnig en warm. Na uitgebreid rondkijken in de stad, onderbroken voor koffie op een terrasje, middageten bij het Brauhaus Goslar, vorig jaar geopend. Men is aan het brouwen, en de twee Gosebieren (Hell en Dunkel, voorheen elders gebrouwen) worden aangevuld met een ongefilterde pils (Rammelsberger) plus een seizoensbier, een van de zes die elkaar in een tweemaandelijkse cyclus opvolgen. De lichtgekleurde Gosevariant ziet er uit als witbier, lichtgeel en troebel. Bescheiden zuurtje, ook wel wat zoet, wat fruit en opvallend voor een Duits tarwebier een duidelijk waarneembaar bittertje, heel anders dan het bier van gisteravond. De donkere versie is lichtbruin, wederom zeer troebel, met wat meer moutigheid, mogelijk zelfs een vleugje koffie en caramel, en ook weer wat bitterheid, die pas na enkele slokken doorkomt. Geen van beide opvallend zoutig, bij de lichtgekleurde variant wel enige peperige kruidigheid (koriander). Aan het begin van de middag begint het bewolkt te raken, later valt er zelfs wat motregen en koelt het behoorlijk af. Voor de avondmaaltijd ga ik weer bij het Brauhaus langs, waar ik de Rammelsberger Pils proef, een redelijk fruitige Zwickl, die absoluut geen pils is (eerder een Helles), maar wel lekker wegdrinkt. Een tweede glas Gose hell volgt, ik realiseer me dat de fruitigheid begint als appel, om later meer naar citrus (eerder sinaasappel dan citroen) te neigen.

Vrijdagmorgen de koffer en tas weer gepakt en doorgereisd tot Halle, waar ik een korte tussenstop maak. Schad aan de Reilstraße heeft vorig jaar een nieuwe brouwerij geïnstalleerd, met glazen ketels zoals mij bekend uit Kulmbach, in Nederland staat zo’n installatie bij de Graaf van Heumen. Vier bieren, Pils (sla ik over), Mohren-Dunkel (de Gasstätte stond bekend als Zum Mohr), Weizen en een seizoensbier. Het Dunkel is troebel, met gebrande mout, wat fruit, beetje koffie/Buisman en een vrij stevige bitterheid, behoorlijk karaktervol. De Märzen is amberkleurig (Bernstein), zachter moutig, enige fruitigheid (grapefruit?), zacht stapelend gehopt en erg doordrinkbaar. De bereikbaarheid per OV is erg goed: tramhalte (meerdere lijnen) op 50 meter. Daarna via Leipzig door naar Dresden. Met de tram naar de buitenwijk Hellerau, inchecken in het pension, dan weer terug naar Dresden-Neustadt voor een bezoek aan Zum goldenen Reiter, de tweede Ausschank van huisbrouwerij Watzke. De brouwerij zit elders in de stad in het Ball- und Brauhaus Watzke, maar dat is nog een eind verder en vereist overstappen. Ik proef het bier van de maand, Urhell. Beetje vreemde naam, het bier is toch echt amberkleurig (en Ur- betekent volgens mij iets anders …). Moutig, fruitig en bescheiden gehopt, zeer doordrinkbaar en heel geschikt voor bij het eten (met Bärlauch = daslook). Het is zeer druk, maar in je eentje kun je er altijd nog wel bij.
Zaterdagmorgen is het bizonder fris, mede door een harde wind. In de loop van de dag wordt het zonniger en warmer. Middageten bij Brauerei Watzke in Altpieschen, direkt aan de Elbe. Het Dresdener Stadtbier is de bekende ongefilterde pils, stevig gehopt, erg goed. Daarna de Altpieschener Spezial, een amberkleurig bier met wat meer mout, een beetje caramel, en ook hop, maar minder uitgesproken. Qua kleur precies het Urhell van gisteravond. Deze oorspronkelijke Watzke-vestiging is gevestigd in een oud gebouw aan de Elbe, een behoorlijk eind uit het centrum, maar goed bereikbaar per OV (tram). Aanmerkelijk sfeervoller dan de vestiging waar ik gisteravond was. De bieren zijn in beide hetzelfde, maar hier zit je echt aan de bron. Het menu is voor wat betreft het deel “vast voedsel” trouwens verschillend. Daarna verder rondgekeken in de stad, avondeten bij huisbrouwerij Waldschlösschen, zeer fraai aan de Elbe gelegen. Het ongefilterde bier (Zwickl) is niet onaardig, maar haalt het wat mij betreft niet bij dat van Watzke.
Zondag per trein het Elbe-dal in tot de Tsjechische grens. Terug tot de stad Pirna voor het middageten, verder rondgekeken langs de rivier en in het heuvelland eromheen, dan aan het eind van de middag terug in Dresden met de tram naar de wijk Laubegast. In Zum Gerücht zijn de bieren van Hausbrauerei Laubegast te verkrijgen. Beide bieren zijn bovengistend (obergärig). Het Helles is wazig goudblond, redelijk vol van smaak, (citrus)fruit, mout, gist en hop zijn aanwezig in redlijke goede balans, zeer doordrinkbaar. Het Dunkles is licht wazig roodbruin, moutiger, beetje rood fruit, iets van chocola en met een zeer romig mondgevoel, alsof het met stikstof is getapt (niet).

Maandagochtend de koffer weer gepakt en via (Leipzig -) Eisenach – Meiningen naar Ebenhausen in Unterfranken, iets noordwest van Schweinfurt. Het bier in de Gasthof komt van Will-Bräu in Motten, helemaal im het noordwestpuntje van Unterfranken, nabij Fulda in Hessen, de officiële naam is Hochstiftliches Brauhaus in Bayern. Het dunkle Landbier is prima voor bij het eten maar laat geen diepe indruk na. De hotelhouder is ook Schnappsbrenner, alle Brände zijn van fruit gemaakt. Een enkele heeft zelfs houtrijping, dat ziet er wel veelbelovend uit.
Dinsdag na een uitgebreid ontbijt met de trein via Bad Kissingen naar Gemünden aan de Main, een landschappelijk zeer fraaie route. Meteen door naar Würzburg. Rondkijken, een eenvoudige lunch met wijn, of liever wijnen – als je 0,1 liter bestelt kun je er meer dan 1 proeven. Daarna door naar Bamberg, wat winkelen en het Fastenbier proeven bij Schlenkerla. Ongefilterd, zacht rokerig, erg lekker en erg doordrinkbaar. Terug naar Ebenhausen, waar ik een houtgelagerde Zwetschgenbrand van het huis probeer, niet te versmaden.
Woensdag via Würzburg en Steinach naar Bad Windsheim. Middageten bij Brauerei/Brauhaus Döbler, waar ik alle vier de bieren van het vat middels een proefplank kan proeven, vrij ongewoon in zo een traditionele brouwerij. Ik krijg voorgezet: Altstadt Hell (niks mis mee), Reichsstadtbier (naturtrüb, hell, fruitiger en hoppiger, lekker), Löschauer Dunkel (moutig, beetje chocola en caramel, ook niet slecht) en Hefeweizen (beetje dun). Daarna wandel ik door naar het Fränkisches Freilandmuseum, een zeer ruim aangelegd openluchtmuseum aan de rand van de stad. Er zijn twee oude brouwhuizen, in een daarvan wordt nog regelmatig gebrouwen, helaas niet vandaag. Ik kan de twee hier geproduceerde bieren wel proeven, het ongefilterde Helles is in orde maar vrij vlak van smaak, het wat helderder Dunkles is een stuk interessanter. Binnen de oude stad van Bad Windsheim liggen nog enkele gebouwen die ook tot het museum behoren en zeker niet overgeslagen moeten worden. Vervolgens gaat de terugreis via Neustadt/Aisch – Rottenburg – Schweinfurt. Ik eet nog een laat hapje in het hotel met daarbij de Urweizen (Dunkelweizen) van Will-Bräu (fles), die ik behoorlijk geslaagd vind.
Donderdag via Bad Kissingen – Gemünden naar Aschaffenburg. Vanuit de trein zie je het grote, opvallend okerkleurige slot liggen, hoog tijd om dat eens van dichtbij te bekijken (het ligt ook niet meer dan 400 meter van het station). Middageten in het slot met wijn, In deze streek en in de stad zelf werd vroeger heel veel wijn verbouwd, nu is er nog slechts een wijngaard binnen de stadsgrenzen, de wijn die ik drink komt dan ook uit Würzburg, waar ik later in de middag ook weer naar toe ga. Daar avondeten in de Juliusspital-Weinstuben, de naam zegt het al.

Vrijdag de laatste verplaatsing in deze rondreis, ditmaal een vrij kleine, naar Burgkunstadt in Oberfranken, waar ik al rond de middag arriveer. Middageten in het hotel met Weismainer Hefeweizen, goed te drinken maar niet bizonder. Daarna weer naar Bamberg, eerste stop het postkantoor, tweede stop is Brauerei Spezial voor een pul Lager. Vervolgens bezoek ik Keesmann om er de Maibock (Josephibock) te proberen. Erg veel esters, anders gezegd een snoepjesachtig fruitigheid, vrij zoet, komt niet al te alcoholisch over. Daarna naar café Abseits, bij het eten een Huppendorfer Vollbier, daarna de Huppendorfer Josephi-Bock, die de esters balanceert met hoppigheid en daardoor beter doordrinkbaar is. Goed doordrinkbaar geldt trouwens ook voor de fles Schlenkerla Eiche Doppelbock die eigenaar Gerhard Schoolmann voor me bewaard heeft. De rookmout voor dit bier is niet boven een beuken- maar boven een eikenhoutvuur gedroogd. Het bier wordt gebrouwen voor de Adventstijd, net zoals het Fastenbier voor de vastentijd, waarbij het Fastenbier niet op fles wordt afgevuld.
Zaterdag eerst even in het stadje Burgkunstadt rondgekeken, daarna naar Zeil am Main voor middageten bij Göller. Het Kellerbier smaakt voortreffelijk en is goed gehopt. Terug in Bamberg een bezoekje aan Mahr’s (Weizenbock, heftig) en nog een hapje in Gasthof Wilde Rose met Kellerbier van (op dit moment) onbekende herkomst.
Zondag via Bamberg en Forchheim naar Pretzfeld, Nikl-Bräu. Drie bieren te verkrijgen, een helles Zwickl, dunkles Kellerbier (“Michala”, in feite amberkleurig) en als seizoensbier Rauchbier. Het Kellerbier is moutig zonder zoet te zijn, bescheiden gehopt en zeer doordrinkbaar, het zit ook in de saus van mijn maaltijd, Biergulasch. Het Rauchbier is duidelijk maar heel subtiel rokerig, voortreffelijk. Sinds mijn eerste bezoek vlak na de opening in 2008 is er heel wat vooruitgang geboekt, wat zich ook aan de bezoekersaantallen laat aflezen, het is volle bak. Gelukkig is het al zulk lekker weer dat een heleboel mensen buiten kunnen zitten, wel met de jas of trui nog aan. Vervolgens reis ik door naar Neurenberg, met de U-Bahn (en dat is hier een échte metro) naar Gostenhof, voor een bezoekje aan Schanzenbräu, waar de Biergarten open is. Het is hier warm genoeg om in je overhemd buiten te zitten, mits uit de wind. Het Rotbier smaakt prima: mout, wat gebrand, beetje caramel (maar niet te zoet), rood fruit en hop. Ik ga verder met het omcirkelen van de Fränkische Schweiz en reis via Hersbruck en Pegnitz naar Bayreuth, daar een snelle overstap op de sneltrein naar Kulmbach en Burgkunstadt. Langs de Gaststätte van Günter-Bräu, in feite meer een café dan een restaurant, dus ik drink alleen een Weizen, smaakt goed, zeker voor een Fränkische (de stijl is, net als Pils trouwens, in feite nog steeds niet streekeigen – hoeft ook niet). Nog wat gegeten bij een Grieks restaurant dat bier heeft van Gampert Bräu uit Weißenbrunn, hier niet zover vandaan. De Förster Weizen is minder dan die van Günther, maar prima voor bij het eten.
De laatste paar dagen wordt het steeds mooier weer, hoewel de ochtenden nog zeer fris zijn. De laatste dag in Franken blijft de hemel vrijwel de gehele dag stralend blauw. Ik reis via Bayreuth naar Pegnitz, daar middageten met Böheim Hell, een bier gebrouwen door de Brauervereinigung Pegnitz. Dan naar Marktredwitz teneinde daar een trein richting “Zoigl-land” te nemen, maar stakingsacties gericht tegen enkele particuliere spoorwegmaatschappijen (in dit geval de Vogtlandbahn) gooien roet in het eten. Daarom per DB-trein via Kirchenlaibach en Bayreuth naar Trebgast voor het Haberstumpf Zwickl, een bier dat het zonder problemen tegen de beste Zoigl kan opnemen. Ook is het zeer gezellig met een aantal spraakzame aanwezigen, onder wie de eigenaar van de brouwerij.Ik  had best langer willen blijven, maar deze reis zit er weer op, dus er moet opgeruimd en ingepakt worden.
Dinsdag via Würzburg – Düsseldorf – Utrecht naar huis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s