Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Overrated ?

Posted by Treinjan op 17/07/2010

Een behoorlijk aantal bierliefhebbers in de wereld is bezig met het “raten” van bieren, dat is in het Nederlands nog het best te vertalen als beoordelen. De term is afkomstig van een van de sites met deze beoordelingen, Ratebeer, soms afgekort tot RB. Een andere grote verzameling van beoordelingen is BeerAdvocate, kort BA. Beide bevatten naast bierbeoordelingen ook beoordelingen van Plaatsen, dat is de verzamelterm voor café’s, brouwerijen, bierwinkels en dergelijke. Er zijn meer dergelijke websites, maar deze twee zijn het grootst en het meest spraakmakend. Beide zijn door Amerikanen opgezet, en de meeste raters komen ook daarvandaan. BA is schat ik het meest USA-geörienteerd, RB is wat internationaler.
Veel mensen die in bier zijn geïnteresseerd gebruiken deze sites als bron van informatie. Er is heel veel op te vinden, op met name RB ook veel over Europese bieren en brouwerijen. Ratebeer claimt tegenwoordig zelfs “The Beer and Breweries Authority” te zijn. En inderdaad, heel wat mensen, onder wie personen met op zijn minst enige basiskennis aangaande bier, lijken de informatie op RB te beschouwen als “gezaghebbend”, mogelijk zelfs als betrouwbaar. Alle informatie op RB en BA (en vergelijkbare sites) is echter bij elkaar gebracht door Jan en alleman, en dat heeft consequenties die nogal makkelijk over het hoofd worden gezien.

Enkele bedenkingen, in willekeurige volgorde (en zeker niet uitputtend):
– Proeven en beoordelen moet je leren. Iedereen kan het, maar iedereen heeft uiteenlopende gevoeligheidsgrenzen voor geur en smaak en iedereen zal een eigen vocabulaire ontwikkelen, kortweg: iedereen “leert” het op een andere manier en zal het proeven en beoordelen dus op een andere manier aanpakken. De beschrijvingen en beoordelingen zijn daarmee uniek en kunnen alleen dan echt met elkaar vergeleken worden als men tenminste een gezamenlijke terminologie heeft.
– Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er heel wat “raters” zijn die het vooral om het aantal gaat, die daarmee nauwelijks te onderscheiden zijn van “tickers”: lieden die (bijna) uitsluitend geïnteresseerd zijn in het aantal verschillende bieren dat ze gedronken hebben. Vele berichten op het RB-forum versterken die indruk alleen maar. Ik betwijfel of een correcte beschrijving en daaruit volgende cijferbeoordeling bij deze personen voorop staan.
– Veel ratings lijken niet onder enigzins behoorlijke proefomstandigheden tot stand te zijn gekomen. Een schoon smaakpalet (geen sterk smakende etenswaren genuttigd, niet gerookt en dergelijke), een rustige en geurvrije omgeving, en vooral voldoende tijd nemen en niet teveel bieren achter elkaar – daar is vaak geen sprake van. Heel wat ratings lijken tot stand gekomen in een soort groepsproeverij, waarbij een flesje soms door wel zoveel personen gedeeld wordt dat eenieder misschien maar een of twee slokjes heeft om te kunnen oordelen. Alweer die drang naar een hoog aantal ratings.
– Het is altijd aanbevelenswaardig om zonder vooringenomenheid te proeven, aangezien echt blindproeven nu eenmaal lang niet altijd mogelijk is. Ik heb al heel wat ratings gezien die echter juist blijk geven van vooringenomenheid, wat leidt tot veroordelend proeven, bijvoorbeeld omdat een bier niet “volgens stijl” zou zijn. Wanneer zo’n proeverij groepsgewijs plaatsvindt, praat men elkaar soms dergelijke misvattingen aan.
– Veruit de meeste beoordelingen zijn eenmalig. Een gefundeerd oordeel over een bier (of een plaats) kun je eigenlijk alleen geven door meer dan een beoordeling. Zelfs ervaren en getrainde proevers staan niet altijd “op scherp”.
– Nogal wat beoordelingen zullen van flesbieren zijn die al wat ouder zijn, ver gereisd hebben en vervoerd, opgeslagen en uitgestald zijn onder minder dan ideale omstandigheden, op z’n zachtst gezegd. En bij tapbieren is de vraag of ze wel goed getapt zijn uit een schone leiding en of het bier niet al veel te lang op tap staat. Er wordt ook wel eens geproefd uit syphons (growlers) die mogelijk te lang en te warm onderweg waren.
– Vreemde taal en bierkultuur. Het merendeel van de raters op RB (en BA) is engelstalig of gebruikt deze taal op zijn buitenlandse reizen (bijvoorbeeld een zeer actieve groep Denen op RB). Dan wil het nogal eens fout gaan met de informatieverwerking in bijvoorbeeld België en Duitsland, veelbezocht door lieden die de taal niet of matig beheersen. Onoplettendheid en slordigheid leiden daarnaast tot veel foute informatie.

Op zich zijn deze tekortkomingen niet direkt problematisch. Ze zullen in meerdere of mindere mate voorkomen in elke verzameling informatie die door een grote groep meer en minder deskundige en ervaren personen wordt samengesteld. Er vindt echter bij zowel RB als BA weinig onderlinge correctie plaats, en alle meningen tellen mee in de cijferwaardering, zelfs al wordt er een statistische bewerking gebruikt om al te grote afwijkingen te voorkomen, en zijn er adminstrators actief om althans een poging te doen de ergste uitwassen te bestrijden; de mate van activiteit van die administrators verschilt wel van regio tot regio. Natuurlijk zijn er ook personen actief met de nodige kennis en ervaring, en een goed ontwikkeld proefvermogen, maar dat is een (naar ik vrees kleine) minderheid. Er blijft steeds veel kaf tussen het koren zitten.
En dan deze informatieverzameling toch gezaghebbend noemen? Dat is bedrijfsblindheid, of anders gewoon arrogantie.
Betrouwbaar – helaas lang niet altijd. Overgewaardeerd, dat wel.

Advertenties

4 Reacties to “Overrated ?”

  1. Mike B. said

    Uitstekend! Ik ben helemaal mee eens.

  2. Rob van der Jagt said

    Jan,

    Genuanceerd verwoord. Helemaal met je eens!

  3. Fred Cook said

    Genuanceerd verwoord. Helemaal met je eens!
    +1

  4. […] heb al eerder het een en ander geschreven over Ratebeer en Beer Advocate: Overrated? De cijferbeoordelingen op deze sites zeggen weinig, dus als je ze gaat samenvoegen om tot top- of […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s