Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Fastenzeit

Posted by Treinjan op 25/03/2010

In de vastentijd komen heel wat duitse brouwerijen met een speciaal bier, heel vaak een Bock, soms een ander type, Märzen bijvoorbeeld. Reden om een reisje te maken naar Franken. Maar ik begin op een nieuwe plek, Halle an der Saale in Sachsen-Anhalt. Wat niet nieuw is: een opkomende verkoudheid.
De heenreis via Schiphol – Hannover – Magdeburg verloopt zonder noemenswaardige vertraging. Ik kijk even rond op het station, ga dan naar mijn gloednieuwe hotel om in te checken. De omgeving is deels nog niet gerenoveerd, wat nogal sterke contrasten oplevert. Die zijn er trouwens meer in deze stad, prachtig gerenoveerde naast vervallen panden, en hier en daar zowel smakeloze als geslaagde nieuwbouw. Er staan ook nog heel wat gebouwen in de steigers.
Met de tram naar het centrum en naar het Hallesches Brauhaus voor het avondeten. Eerst een glas Hallsch, bovengistend blond bier in een kenmerkend “handgreep-glas”. Later een Märzen, het seizoensbier. De bieren zijn technisch perfekt in orde (met name voldoende uitvergist), maar vooral het Märzen is me te vlak van smaak; al ben ik dan een beetje verkouden, dit kan ik nog wel waarnemen. Met de doordrinkbaarheid is niets mis, en het eten is uitstekend en zeer preiswert.
Het is droog maar guur weer, dus na de maaltijd blijf ik niet lang rondkijken in het centrum, maar keer spoedig terug naar het hotel, ook om nog even te profiteren van gratis draadloos (en snel) internet.

Zondag kijk ik verder rond in de stad. Een bezoek aan het Saline-museum, Halle is onstaan door de zoutwinning. Na Kaffee und Kuchen naar het Händel-huis, waar ik heel wat tijd doorbreng, ook vanwege de grote muziekinstrumentenverzameling. Het chocolademuseum was ook leuk geweest, maar past helaas niet (meer) in het schema. Avondeten weer in het Brauhaus, waar ik nu ook het Albrecht Dunkel probeer. Niet te moutzoet, een geslaagd bier, zij het toch weer wat te neutraal naar mijn smaak.

Maandag naar Leipzig. Koffie nabij de Thomaskirche, en natuurlijk die kerk (vooral bekend van ene J.S. Bach) ook even in geweest. Middageten bij Gasthausbrauerei Bayerischer Bahnhof, met Leipziger Gose en Heizer, het Schwarzbier van deze brouwerij. Beide zijn erg goed. Verder maken ze ook een ongefilterde pils en een Weizen. Het logo van deze Hausbrauerei heeft trouwens een hoog Bier-en-Trein-gehalte. Daarna naar de Nikolaikirche, een van de belangrijkste “kernen” van de omwenteling (“Wende”) van 1989. Vervolgens dwars door de oude binnenstad naar de voormalige Stasi-centrale, nu museum. Beide zijn zeer de moeite waard, het museum is zelfs ronduit indrukwekkend. Het geeft te denken dat het draait op vrijwilligers en donaties.
Tenslotte naar Gosenschenke Ohne Bedenken (aan de Menckestraße) waar ik twee Gosebieren met elkaar kan vergelijken, de Leipziger en de Ritterguts Gose. De laatste wordt momenteel gebrouwen in Hartmannsdorf bij Chemnitz en is net even wat zuurder, meer citruskarakter. Moeilijk kiezen, de Leipziger is meer doordrinkbaar, de Döllnitzer vind ik toch iets interessanter. Dan met tram – trein – tram terug naar het hotel.

Dinsdagochtend inpakken en via Leipzig naar Bamberg. Ik zit achter de bestuurder van de ICE en kan dus meekijken, er ligt nog heel wat sneeuw op het hoogste punt van de route door het Frankenwald, op de grens van Thüringen en Franken. Na inchecken bij Spezial de stad in waar ik vrijwel meteen Fred Waltman tegen het lijf loop, we spreken af die avond samen te eten in Spezial waar hij ook overnacht. Ik ga even langs bij de Tourist-Information om navraag te doen naar de Bierschmeckertour. Deze is opnieuw opgezet: voor 20 euro krijg je de bekende Bamberg-rugtas met een bierpul (aardewerk), bierviltjes, een bierige ansichtkaart, een -herschreven- gids en vijf nu naar eigen believen te besteden coupons, goed voor een halve liter bier bij de 8 deelnemende brouwerijen (Klosterbrau doet niet mee), of toegang tot het Fränkisches Brauereimuseum (april – oktober), of een speciale Bamberg-opener (te verkrijgen bij de Tourist-Info). Ik ga ook bij Schlenkerla voor het eerst het Fastenbier proeven, gemaakt van een mengeling van gerookte en niet-rookmout en ongefilterd. Bevalt me prima, van mij mogen ze dit het hele jaar aanbieden. Daarna nog enkele boodschappen: slechts één boek, maar ook een verse voorraad papieren zakdoekjes……. Het avondeten gebruik ik samen met Fred in Spezial, met daarbij Lager en U(ngespundetes). We maken het geen van beiden laat, hij vertrekt morgen vroeg naar het vliegveld van Neurenberg (en dan een lange vliegreis terug naar Californië).

Woensdagmorgen is het nog fris en grijs, maar dat verbetert snel, en het wordt zowaar lekker weer. Wat rondgewandeld, Kaffee mit Kuchen, dan naar Bischberg, Zur Sonne. Ik word vriendelijk begroet, en krijg snel een pul Bockbier voor mijn neus. Donkerblond, iets fruitig/esterig en goed gehopt. Daarna nog een kleintje Zwickelbier, ook lekker hoppig. Christian Schuhmann weet de hopdosering nog steed goed te treffen. Ook zijn broer doet het nog steeds prima in de keuken
Terug in de stad ga ik op aanraden van Fred eens kijken bij Tchibo. Dit bedrijf, van oorsprong -en nog steeds- een koffiebrander verkoopt tegenwoordig naast koffie, huishoudelijke artikelen en kleding ook mobiele telefonie en internet. En de internet-stick (dongle) is net in de aanbieding, inclusief 3 dagen gratis surfen. Gekocht, geïnstalleerd en aangemeld via mijn nederlandse stick (die ik tussendoor 2 keer moet herstarten….) en anderhalf uur later “kann es losgehen”. Avondeten bij Mahr’s met hun Weizenbock, een zware broeder van de Dunkelweizen. Later op de avond een bezoekje aan café Abseits voor de Haberstumpf Fastenbock die ik een heel rustig tempo opdrink, meerdere halve liters bock gaan je niet in de koude kleren zitten.

Donderdagmorgen is het stralend weer, maar wel fris. Na een stevig ontbijt vertrek ik per trein naar Neurenberg. Verder met de metro naar Nürnberg Nordost, waar de trein naar Gräfenberg vertrekt. Hier zijn twee brouwerijen in het stadje zelf, plus nog twee in andere “Ortsteile” (deelgemeenten). Overigens worden drie daarvan gerund door vrouwen (eigenaresse & Braumeisterin). Een van die drie is Lindenbräu, waar ik begin met het standaardbier, Dunkles Vollbier. Perfekte balans tussen mout en hop, zeer doordrinkbaar. Er is ook bockbier, wat lichter van kleur (amber/Bernstein), wederom uitstekend doordrinkbaar, goed dat ik kwartliters kan krijgen. Erbij een paar uitstekende Bratwürste, niet met Brot en Kraut (zuurkool), maar met gebakken aardappelen. Warme gerechten staan behalve op zon- en feestdagen slechts beperkt op het menu. Als ik terugwandel naar het station is het heerlijk zacht weer geworden, de jas kan in de zon en uit de wind alweer uit (trui/vest was dat al).
Terug naar Neurenberg en eerst nog een terrasje bij een Gelateria, dan naar de Altstadhof. Ik drink twee kleine (0,2 liter) glazen Rot- en Schwarzbier en neem daarna deel aan een rondleiding door de Felsengänge, voormalige (bier)opslagkelders die in de Tweede Wereldoorlog tot schuilkelders zijn uitgebouwd. Een deel is gerestaureerd en kan bezocht worden. De rondleiding vertrekt en eindigt bij de brouwerij en distilleerderij Altstadhof.
Daarna met de U-Bahn naar het stadsdeel Gostenhof, waar ik Jürgen (een bekende van het Franconia Beerguide forum) ontmoet bij de Schankwirtschaft van de nog jonge brouwerij Schanzenbräu. Rotbier, erg goed, beter nog dan dat van de Altstadthof en Schwarzbier (ook heel goed) plus een hapje eten. Via Fürth Hbf weer terug naar Bamberg.

Vrijdagmorgen een beetje uitgeslapen, nog wat in de stad rondgekeken, en aan het eind van de ochtend naar Drei Kronen in Memmelsdorf. Dit hotel/café/restaurant heeft een goede keuken met diverse gerechten met bier (in mijn geval Karpfenfilet met Lagerbiersaus), en een speciaal Fastenbier, goudkleurig, helder, ietwat fruitig/alcoholisch en aromatisch hoppig (Spalter Saphir). Alle bieren bij Drei Kronen komen indien gewenst in proefglaasjes van 0,1 liter, anders 0,3 of 0,5 liter, heel prettig. Ook prettig is gratis draadloos snel internet, niet alleen voor hotelgasten, maar ook voor restaurantbezoekers.
Na nog even genieten van het zonnetje via een landschappelijk fraaie omweg naar Merkendorf, Brauereigasthof Hummel. Er zijn 10 (!) bieren te proeven, waarvan 4 van het vat, daaronder maar liefst drie Bockbiere; alle bieren zowel 0,25 als 0,5 liter. Weizenbock en Leonhardi Bock (Hell) zijn van de fles verkrijgbaar, en van ’t vat de Fastenzeit-Doppelbock Räucherator. De Weizenbock is licht van kleur, zonder meer te beschrijven als een zwaardere uitvoering van een Hefe-Weizen. Kruidig en meer citrus- (grapefruit) dan banaankarakter, een echt volmondig degustatie-bier zoals ze in Vlaanderen zouden zeggen. Dat geld nog meer voor de Räucherator, de zware broeder van de Räucherla (Märzen), het “gewone” rookbier. De rooksmaak is prachtig in balans met moutigheid, enige fruitigheid (pruimen/rozijnen) en bescheiden hoppigheid. Om de alcohol in bedwang te houden eet ik er nog een broodje bij.
Terug in Bamberg een korte pauze, dan naar Keesmann in Wunderburg voor avondeten en de Josephi-Bock, een Helles Bock verwant aan hun herfstbock. Daarna nogmaals naar café Abseits voor de Huppendorfer bieren, Vollbier (amberkleurig, fantastisch doordrinkbaar) en de sinds deze dag verkrijgbare eveneens amberkleurige Josefi-Bock, die nog wat sterker lijkt dan de 7 % die vermeld staat. Lekker, maar voorzichtig innemen. Daarbij een interessant en informatief gesprek met eigenaar Gerhard Schoolmann.

Zaterdag begin ik aan het laatste deel van deze rondreis. Via Bayreuth reis ik naar Weiden in de Oberpfalz, doe daar mijn koffer in een kluis en reis door naar Neustadt an der Waldnaab. Daar is een van de recent weer geopende Zoigl-Stuben open, Beim Brucksaler. Een zeer doordrinkbare Brauerei-Zoigl (van Zoiglbrauerei Wolframstuben, Windischeschenbach) en een kom soep met Bauernbrot. Glazen zonder opdruk, wel eigen viltjes. Ik bekijk het stadje nog wat nader, dan weer terug naar Weiden, koffer opgehaald en door naar Wiesau, waar ik nog 3 nachten slaap in de Bayerischer Hof. De familie Bayer heeft hier een hotel-restaurant-slagerij, op 100 meter van het station. Daar de straten rond het station geen doorgangsstraten zijn zeer rustig gelegen. Daarnaast stoppen in Wiesau ook sneltreinen (Alex/RE) en het is vertrekpunt van de bussen naar Falkenberg en Mitterteich, twee plaatsen met actieve Kommunbrauereien.
Wiesau heeft ook een Zoigl-Stube, Stefflwirt. De eigenaarsfamilie had hier tot in de jaren vijftig een brouwerij en slagerij, de laatste bestaat nog. Ik loop er aan het einde van de middag naar toe, maar het is er ontzettend druk, en in de “overloopruimte” wordt gerookt, dus ik beperk me tot een pul. Dit bier is al een stuk hoppiger dan het vorige, maar ook een Brauerei-Zoigl, namelijk de Helles Zoigl van Friedenfelser. Ook weer neutrale glazen, een enkel eigen viltje, merendeels echter van Friedenfelser. Ik wandel terug naar het hotel voor het avondeten, het bier komt van Zeltbräu uit Hof.

Zondagmorgen een relatief eenvoudig ontbijt (naar Duitse maatstaven), en zo halverwege de ochtend met de Vogtlandbahn naar Windischeschenbach. Ik wandel eerst naar het raadhuis om het Zoigl-infobord te controleren op afwijkingen of nieuwigheden. Even langs het brouwerijgebouw, het dak is nu volledig afgewerkt maar aan de rest moet nog wel wat gedaan worden. Dan naar Beim Binner, Robert Sperber is de eerste Braumeister in Windischeschenbach en heeft gegarandeerd goede Zoigl op de tap. Dat klopt ook, hoppig en toch ook fruitig op een goede moutbasis, zeer doordrinkbaar. Ik heb m’n netbook meegebracht, maar net als in Wiesau heb je in deze contreien niet echt snel internet, alleen Edge (Egprs). maar zolang je per hoeveelheid data en niet per tijdseenheid betaald is dat geen probleem. Een beetje geduld is goed voor de mens.
Er zijn nieuwe glazen pullen, het hoge rechte model met opdruk: “Windischeschenbach, Stadt der brauenden Bürger”, met daaronder het Echter Zoigl-logo zonder de gewone groene achtergrond. Ik meen ook nieuwe viltjes. Als tweede is ook Schlosshof-Zoigl open. Hier hetzelfde model glazen pul, maar zonder opdruk, wel eigen viltjes. De Zoigl is hier nog fruitiger, vooral sinaasappel/grapefruit, zeer doordrinkbaar. Gedurende de dag vallen er steeds kortere of langere buien, met in de middag een langere zonnige periode, die lenteachtig aanvoelt. Komt goed uit dat ik op dat moment de klim omhoog naar Neuhaus maak. De Zoigl bij Beim Käck’n heeft iets meer moutzoetheid, naast behoorlijk wat hop en fruit (abrikoos?). Zelfde model glas als bij de eerste twee, zonder opdruk en blanco viltjes. Tenslotte verhuis ik naar Gasthof Zum Waldnaabtal voor avondeten en Sausewind-Zoigl. Dit is de minst hoppige maar meest doordrinkbare van de vier en past uitstekend bij het eten. Als ik weer afdaal naar het station moet de paraplu tevoorschijn komen, ditmaal heb ik geen geluk met het weer.

Maandagochtend nog even in Wiesau rondgekeken, daarna via Regensburg naar Laaber, voor een bezoek aan Brauereigasthof Plank. De sterkste troeven van deze brouwerij zijn de Weizenbiere, en ik moet zeggen, de Weizenbock hell smaakt uitstekend. De oude kern van Laaber is ook best aantrekkelijk, jammer alleen dat er nogal wat hoogteverschil is met het station.
Via Neurenberg naar Neuhaus/Pegnitz voor een pul Kommune, zoals men hier het bier uit de Kommunbrauerei noemt. In Eslarn noemt men het Zoiglbier ook Kommune, terwijl in Neuhaus/Pegnitz met de term Zoigl alleen de buitenhangende brouwersster wordt aangeduid.
Geopend is “Prunnhuber”, familie Benaburger, Marktplatz 17. Huisdeur in, aan het eind van de gang links is een gelagkamer die er vrij nieuw uitziet. Het bier is diep amberkleurig, moutig, fruitig (rozijnen) en iets alcoholisch, matig bitter, redelijk doordrinkbaar.
Dan naar Weiden (Oberpfalz) voor avondeten bij de Bräuwirt, een hotel-restaurant met eigen brouwerij. Het Helles en Dunkles zijn ongefilterd en worden beide Zoigl genoemd, waar je vraagtekens bij kunt zetten. Het eten is heel goed.

Dinsdagmorgen vertrek ik met dichte mist, die gelukkig snel optrekt, uit Wiesau. De eerste treinen (tot Neurenberg) zijn rustig, daarna is het volle bak, wat niet zo vreemd is als de treinen korter zijn dan normaal. De ICE naar Nederland (vanaf Duisburg) is dan weer rustig.
Dat was het weer voor deze keer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

»