Bier & Trein

Bierreizen, bierfestivals en meer

Bierig Zwitserland

Posted by Treinjan op 30/06/2006

Juni 2006

Doordat ik eerder dit jaar heb meegedaan aan een proef van de NS beschik ik over twee retourtjes Nederland-Frankfurt, zodat een tweede reisje naar Zwitserland in twee maanden me niet veel kost. Vantevoren heb ik me wat verdiept in de bierige mogelijkheden van zo’n vakantie. Beginpunt was daarbij de website van de Solothurner Biertage, die ik afgelopen april (evenals het jaar ervoor) heb bezocht. Geheel volgens de principes van deze site moesten alle plaatsen met het OV te bereiken zijn.
De heenreis staat deels in het teken van voetbal: die woensdag speelt Nederland in Frankfurt. Goed dat ik een 1e klas kaartje heb (tot Frankfurt) en een gereserveerde plaats. De trein is ook twee keer zo lang als normaal. Natuurlijk loopt de trein ook vertraging op, maar dat maakt mij niets uit want ik heb zat overstaptijd.

Na een rustig dagje in het Emmental reis ik vrijdag via een kleine omweg naar Basel. De lunch gebruik ik in restaurant Fischerstube, waar de Ueli-bieren gebrouwen worden. Dit is de eerste moderne micro-brouwerij van Europa, daterend van 1974. Achterin de eetzaal kijk je door een groot raam op de open gistkuipen, en achter een volgende glaswand zie je de brouwketels (koper). Ik kan een proefplankje krijgen met 0,1 liter glaasjes van de 4 tapbieren.

Het Lager zou in Duitsland als Helles door het leven gaan, is wat zoetig. Het Spezial is verder uitvergist en hoppiger, gaat richting Pilsener, het Dunkel is moutig en licht gebrand (vleugje koffie), en het Weizen is slechts lichtjes troebel, met een mooie kombinatie van kruidigheid en fruitigheid (banaan/citrus). Alle vier smaken me goed tot zeer goed, en het eten is ook prima in orde, en naar Zwitserse maatstaven zeker niet duur. Tot slot nog een vijfde bier van de fles: Tut-Anch-Ueli!. Dit bier is ontwikkeld naar aanleiding van een grote Egypte-tentoonstelling en wordt gemaakt met dadels en emmer, een oude tarwesoort (ook wel bekend onder zijn italiaanse naam: farro). Tegenwoordig wordt dit bier gebrouwen en gebotteld in Duitsland, net over de grens in Lörrach; de Fischerstube heeft meen ik zelf geen bottelinstallatie.
Gedurende de middag kijk ik rond in de stad en omgeving, te voet en met de tram waarbij ik zelfs even door een stukje Frankrijk rijd. Aan het eind van de middag zoek ik de brouwerij Unser Bier op, en neus nog even rond in de ernaast gelegen drankwinkel. Daar koop ik ook een fles whisky, gestookt van “bier” van de buren. De brouwinstallatie (RVS) staat in een vrij kale café-ruimte, de rest van de installaties zit achter glas, maar is wel goed zichtbaar. Gebruikte Ueli Bier open kuipen, hier zit alles in tanks. Ik proef drie bieren, het zomerbier met Holunder (vlierbes), blond, en amber, en eet er nog een hapje bij. De bieren smaken goed maar halen toch niet helemaal hetzelfde niveau als de Ueli-bieren. Erg lekker is overigens het Treber-Brot dat ik bij mijn saladeschotel krijg (Treber = bostel). Tenslotte ga ik nog even bij de Fischerstube langs om een paar flesjes Tut-bier op te halen, en daarna met de trein terug naar Oberburg.

Zaterdag is de tweede bierige dag. Tegen de middag bezoek ik de Öufi-Brauerei in Solothurn (öufi = 11). Inrichting lijkt wel wat op die bij Unser Bier in Basel: RVS brouwketels achter de bar; de tanks zijn elders in het gebouw, niet zichtbaar. In de bar hangt een bord met de gegevens van de tapbieren, inclusief stamwortgehalte en wanneer het vat is aangeslagen (!). Het Helles is tamelijk hoppig, gaat richting Pilsener. Het weizen heeft het klassieke banaan/kruidnagel-aroma en smaakt ook zeer goed. Een fles Dunkel gaat nog mee in de tas. Deze brouwerij houdt zich overigens weer juist wel aan het Reinheitsgebot.
Dan via Biel en Neuchatel naar Sugiez, een dorpje noordwest van Murten. Hier is brouwerij Haldemann gevestigd in een (voormalige) schuilkelder (!), die echter alweer bijna te klein is. Gedurende de zomermaanden is het elke zaterdag open brouwdag, dus ik ben niet de enige bezoeker. De ontvangst is zeer gastvrij en ik krijg van alles te zien, te horen en niet te vergeten te proeven. Uit een glas smaakt het toch beter dan uit plastic bekertjes! Geproefd heb ik bij deze gelegenheid: het Helles (redelijk hoppig, niet te zoet, zeer doordrinkbaar), een Dunkel met Holunder (vlierbessen, en wel hele vruchten, wat een knappe kombinatie van licht geroosterde moutigheid en fruitigheid oplevert), het Murtenbier (amber, frisfruitig, zeer doordrinkbaar) en tot slot een perfekt klassiek Weizen. De bieren worden op vat afgevuld, voor thuisverbruik zijn er 2-liter siphons en 5-litervaatjes; ook voor halve liters is er een kleine afvuller. Freddy Haldemann is van huis uit elektrotechnikus (nu werkzaam in de informatica) en doet vrijwel al het installatiewerk in zijn brouwerij zelf.
De brouwerij draait goed, zowel kwantitatief (hij kan het niet meer in zijn eentje af) als kwalitatief: op de bar staan medailles die hij met zijn bieren gewonnen heeft op de Solothurner Biertage. Twee van 2004 (een eerste en een derde prijs), niets van 2005 omdat al zijn bier toen op was en hij niets kon inzenden! Dit jaar werden liefst vier medailles behaald: een derde prijs, twee keer tweede, en een eerste prijs voor zijn Weizenbier.

Zondagavond eten in het Stadthaus in Huttwil, waar ook de Brauerei Napf gevestigd is. De ketels (buitenkant koper, binnenkant RVS) maken deel uit van de toog in het bar-bistro deel; we eten in het eigenlijke restaurant (meer frisse lucht), met vanaf mijn plaats nog zicht op de brouwinstallatie. De brouwerij brouwt een bier exclusief voor Huttwil, toepasselijk Huttu-bier geheten. Het is een licht-amber Zwickelbier, zeer doordrinkbaar met bescheiden hoppig- en moutigheid; had van mij wat uitgesprokener gemogen. Ook verkrijgbaar is Napf Dunkel, dat behoorlijk wat gebrande mout bevat, waardoor het wat aan een stout doet denken.
Wat mij verbaast is dat de bieren op de drankenkaart van het restaurant niet vermeld worden; niet dat dat een probleem was, want even verwijzen naar de brouwinstallatie leverde binnen de kortste keren een pul Huttu-bier op. Het eten was overigens prima (en de koffie was in orde…).

De volgende twee dagen zijn niet respectievelijk nauwelijks bierig. Maandagmiddag benut ik een ruime aansluiting in Langnau om even bij de Aemme-Brauerei langs te gaan (1 minuut van het station) maar daar is geen teken van leven te zien. Dinsdag ga ik weer eens ouderwets kilometervreten met de trein en bezoek Arosa en Chur in Graubünden. Op de terugweg eet ik in Sargans en daar hebben ze Ittinger Klosterbier van de tap. Ittinger is tegenwoordig eigendom van Heineken, het wordt hier uitgeschonken in een Amstel-pul. Niet helemaal in stijl, maar het smaakt er niet minder om.

Woensdag kom ik langs het plaatsje Worb, waar mijn zus vroeger vlakbij gewoond heeft. Brouwerij Egger, een van de weinige al langer bestaande nog zelfstandige brouwerijen bevindt zich vlakbij het station, dus ik ga er even langs. De brouwzaal heeft grote ramen die openstaan, ik kan zo nog een paar foto’s maken. Proeven gaat niet, want het ernaast liggende café-restaurant is gesloten.
Dan per tram naar Bern en per trein naar Langenthal, om daar nog even Hasli-Bräu te bezoeken. Hoewel dat uit de stadsplattegrond niet direkt valt op te maken, kun je er vanaf het station via steeds eenzelfde straat naar toe lopen, alleen kronkelt die zodanig dat het ingewikkelder lijkt dan het is. Het opvallend blauw gepleisterde gebouw bevat een eenvoudige cafézaal, met de RVS brouwketels weer achter de bar. Ik heb niet zoveel tijd meer over, dus laat ik het bij een glas Unfiltriert, een zeer doordrinkbaar, wazig donkerblond bier met goede balans hoppigheid-moutigheid. Bij een bezoek aan de toiletten kun je door een openstaande deur de lagertanks en de eenvoudige afvulinstallatie bekijken, en als ik dat doe word ik uitgenodigd even wat verder rond te kijken. De flessenafvuller is halfautomatisch, met twee man worden nieuwe Einwegflaschen geplaatst, gespoeld, gevuld, gesloten en in de kratten gezet. Na het nemen van enkele foto’s is het tijd om weer op huis aan te gaan. De afstand tot het station blijkt mee te vallen, nu ik de route eenmaal door heb.

Donderdag weer terug naar Nederland met een stuk vollere koffer en rugtas dan op de heenweg (kaas, bier, whisky, boeken ….) De trein vanaf Frankfurt is nu heel wat rustiger dan op de heenweg.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s